ماز و راز

کلاس درس استاد شفیعی کدکنی

2011-02-08T10:10:00.000-08:00

عکس از طریق ایمیل، توسط دوستی ارسال شده است عکاس و محل عکس نامشخص

خوشی آخر؟

2011-02-07T08:54:00.000-08:00

خوشی آخر، بگو ای یار چونی؟		از این ایام ناهموار، چونی؟
به روز و شب مرا اندیشه توست		کز این روز و شب خون خوار، چونی؟
از این آتش که در عالم فتاده‌ست		ز دود لشکر تاتار، چونی؟
در این دریا و تاریکی و صد موج		تو اندر کشتی پربار، چونی؟
منم بیمار و تو ما را طبیبی		بپرس آخر که ای بیمار، چونی؟
منت پرسم، اگر تو می‌نپرسی		که ای شیرین‎ ِ شیرین کار، چونی؟
وجودی بین که بی‌چون و چگونه‌ست		دلا دیگر مگو بسیار، چونی؟
بگو در گوش شمس الدین تبریز		که ای خورشید خوب اسرار، چونی؟

واژگانِ بی‌آرِش

2011-02-06T08:19:00.000-08:00

همیشه همان...
اندوه
همان:
تیری به جگر درنشسته تا سوفار.

تسلای خاطر
همان:
مرثیه‌یی ساز کردن. ــ
غم همان و غم‌واژه همان
نامِ صاحب‌ْمرثیه
دیگر.

□

همیشه همان
شگرد
همان...
شب همان و ظلمت همان
تا « چراغ »
همچناننمادِ امید بماند.

راه
همان و
از راه ماندن
همان،
تا چون به لفظِ « سوار » رسی
مخاطب پندارد نجات‌دهنده‌یی در راه است.

و چنین است و بود
که کتابِ لغت نیز
                   به بازجویان سپرده شد
تا هر واژه را که معنایی داشت
                                    به بند کشند
و واژگانِ بی‌آرِش را
                      به شاعران بگذارند.

و واژه‌ها
به گنهکارو بی‌گناه
تقسیم شد،
به آزاده و بی‌معنی
سیاسی و بی‌معنی
نمادین و بی‌معنی
ناروا و بی‌معنی. ــ

و شاعران
از بی‌آرِش‌ترینِ الفاظ
چندان گناه‌واژه تراشیدند
که بازجویانِ به‌تنگ‌آمده
شیوه دیگر کردند،
و از آن پس،
سخن‌گفتن
نفسِ جنایت شد .

از کتاب:

احمدشاملو - مدایح بی صله

نامه دانشجویان دانشگاه مسکو به ستارخان

2011-01-10T12:37:00.000-08:00

از کتاب: ستارخان و جنبش آذربایجان / نویسنده: نریمان حسنزاده / مترجم: پرویز زارع شاهمرسی / نشر شیرازه / تهران / چاپ اول / ص 115

این نامه که با امضای 756 نفر از دانشجویان دانشگاه مسکو به ستارخانفرستاده شده در شماره‎ی مورخ 14 محرم 1908 روزنامه‎ی‎ مساواتچاپ شد. در این نامه آمده است:

«... ما امضاء کنندگان ذیلدانشجویان دانشگاه مسکو احساس صمیمی و مسرت خود را به ستارخان که در راه آزادی ایران فداکارانه می جنگد، ابلاغ می کنیم و آرزو می نماییم پرچمی را که بر افراشته دائما در اهتزاز نکه دارد و ان را محافظت نماید، و با پیروزی به هدف خود دست یابد.»

‎

دانشجویان سوسیال دموکرات دانشگاه سن پترزبورگ نیز در تلگرافی جسورانهبه ستارخان، مطالبی علیه حکومت تزار نیز بیان کردند در این تلگراف آده است :

«از پترزبوگ دور دست به ستارخان پیروز!دانشجویان روس به ستارخان که ابرهای اسارت را از کشور شیر و خورشید دور کرده سلاممی‎رسانند. دشمن ما، امپراتور، دشمن شماست و دشمن‎ تولیاخوف نوکر حاکم .ما شرمنده‎ایم که لیاخوف هموطن ماست. ما نیز بر علیه اسارت و استبدادی می‎جنگیم که تو با آن مبارزه می‎کنی. ما اکنون ضربه خورده‎ایم ولی شکست نخورده‎ایم. ما دوباره به پا خواهیم خاست! دشمن ما مشترک، مقصدمان مشترک استستارخان!سلام و احترام سرشار از مسرت ما را بپذیر! بگذار، پیروزی آزادی در ایران همواره درنزد تو باشد! زنده باد مبارزین آزادی! بگذار دشمنان آن نابود گردند.»

قدم بخیر مادر بزرگ من بود یا یوسف علیخانی

2010-12-10T12:33:00.000-08:00

[... من که رسیدم، دمش هم داشت می‎رفت زیر ضریح، امان الله آب دهانشرا قورت داد و زیر کوله‎ی علف، نفس نفس زنان گقت: «خودم دیدم که قربانعلی دشتبانرا بلمباند و بیامد اینجا.»

رد خون از توی باغستان کشیده شده و افتاده بود توی دشت راهان. از آنجا هم آمده بود و رسیده بود به سرازیری خاکستان پایین امامزاده و باز بالا رفتهبود. چند تا سنگ هم از سنگ چین زیر نعلدار ایوان امامزاده افتاده بود، اما رد خونکنار ضریح قطع می‌شد. کسی ندیده بود که قربانعلی دشتبان را از باغستان بلعیده وبعد به سر بالایی پایین امامزاده رسیدهبود. معلوم هم نبود رد خون قربانعلی است یا افعی، اما حکما باید دشتبان داسش راانداخته باشد به جان افعی و هی بزن، حتی اگر .... ]

از کتاب / قدم بخیر مادر بزرگ من بود – یوسف علیخانی

– چاپ سوم زمستان88 - چاپ اول ِنشر آموت -

و اگر تا اینجای داستان نفس‎تان بهشماره افتاده و مواظب گوشه و کنار اتاق یا جایی که خطوط بالا را می‎خوانید، هستید،و به زیر میز کامپیوتر نیم نگاهی انداخته‌اید تا مبادا ماری، جَک جونوری اون زیرهاپنهان شده باشد، پیشنهاد می‎کنم داستانهای: مرگی ناره – خیرالله خیرالله – رعنا –یه‎لنگ - مزرتی – آن که دست تکان می‎داد، زن نبود – کفتال پری – میلکی‌مار– سمک‎های سیاه کوه میلک - قدم بخیرمادر بزرگ من بود – کفنی - و کَرنا را ازکتاب نفسگیر یوسف علیخانی بخوانید.

و اما چرا رفتم سراغ قدم بخیر مادر بزرگ راوی اگر حساب یوسف علیخانیرا از او جدا کنیم هرچند که گفته قدم بخیر- نه قدم خیر لرها - واقعن اسم مادر بزرگش بوده.

مادر بزرگ، قدم بخیر، قصه‎های جن و پری، آل و مار و مور و گور و مرده والبته گره خوردن ذهن خوانده لر با «قدم خیر» ، کافی است تا که حدود چهار پنج روزیاز خواندن داستان که گذشته، مراسم چهلم درگذشت مادر بزرگ خواننده نیز در این اوضاعو احوال با داستان مصادف شده باشد.

«ننه ایران» ِ من در سنی برآوردی که تا نود و یکی و دوسال را در بر می‌گیرد،به رفتگان خاک پیوست. اما ربطش به قدم بخیر، مادر بزرگ یوسف علیخانی، فقط وفقط به خاطر قصه است.

«ننه ایران» ِ من زنی از طایفه‎ی زنگنه برای هیچ یک از نوه‎هایش و یاحداقل برای من قصه‌ای نگفت و مُرد. از قدیمیها و از ایل و تبار لرش گفت، از شوهریسی و سه ساله که در سن سیزده سالگی زنش شده بود. از درختهایی که کاشته بودند، ازتیمسار تاج بخش و از زندگی رعیتی، از همه و همه گفت اما هیچ وقت قصه نگفت. وقتی کهبه چرایی‎اش فکر می‌کنم به این نتیجه می‎رسم که او بعد از مرگ شوهرش در حدود چهل وپنج/شش سال پیش در سن و سالی نوه دار می‎شود که دیگر نمی‎تواند نقش مادر بزرگ رابرای نوه‎های قد و نیم قد خود بازی کند، چرا که یکباره به نقش بزرگ خاندان هُلداده می‎شود و با چنان جذبه و هیمنه‎ای این نقش را ایفا می‎کرد که دیگر جایی برایقد و نیم قدهای دختر و پسرانش نمی‎ماند که از ملک طاووس یا چُسُنَک بخواهد برایشانقصه بگوید.

و این بی قصه‎گی ورِ دل ما ماند و فکر می‎کنم که یوسف علیخانی با اینکتاب، همه‎ی آنچه را که روزگاری مادربزرگهایی باید می‎گفتند و نگفتند و یا اگرگفتند، خیلی خطی و بدوی گفتند، جمع کرده تا یکباره همه را با طرحی نو درهم بریزد وبا شگردهایی که خود آموخته و خط به خط به دانسته‎هایش اضافه‎شان کرده، تلفیقشانکند تا باعث بشود که طعم تلخ تکرار و تاریخ مصرف به داستانهایش ننشیند و وقتی کهسطر به سطر و داستان به داستان جلو می‎روی بگویی که چه کرده این بچه الموتی با متلها و حرفهای دور کرسی و شب نشینی‎های زیر نور چراغ گردسوز.

دلم می‌خواهد بیشتر بنویسم و بیشتر بگویم اما می‎ترسم سمت و سوی قصه را«ننه ایران» ِ من به خود معطوف کند و قدم بخیر، مادر بزرگ یوسف علیخانی قصه‎هایشناخوانده بماند. پس بخوانیدش که بخش‎هایی گم شده از هریک از ما، لای به لایحکایتهایش جان می‎گیرند و رخ می‎نمایند.

برای خواندن درباره یوسف علیخانی گفت‌وگوی «چلچراغ» با یوسف علیخانی در کتاب بیست

مثل همیشه و لینک کناری صفحه‎ی ماز و راز به تادانه بروید

ماموستا هژار

2010-11-30T02:59:00.000-08:00

از کتاب / زندگی نامه و خدمات علمی و فرهنگی استاد عبدالرحمن شرفکندی ( هژار )

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی- چاپ اول 1385

سالها باید که تا یک سنگ اصلی ز آفتاب /

لعل گردد در بدخشان یا عقیق اندر یمن /

ماهها باید که تا یک پنبه دانه ز آب و خاک /

شاهدی را حله گردد یا شهیدی را کفن /

روزها باید که تا یک مشت پشم از پشت میش /

زاهدی را خرقه گردد یا حماری را رسن /

عمرها باید که تا یک کودکی از روی طبع /

عالمی گردد نکو یا شاعری شیرین سخن /

قرنها باید که تا از پشت آدم نطفه‎ای /

بووفای کُـرد گردد یا اویس اندر قرن /

... با هر بدبختی و قرض و قوله‌ای که بود توانستم دو گاو بخرم تا با کشاورزی و کاشت توتون و گندم زندگی را بگذرانم. سال او توانستم با ثمر کشاورزی بدهی‎هایم را بپردازم و برای بچه‎ها نیز پوشاک تهیه کنم. سال بعد با پول و درآمد کشاورزی شروع به داد و ستد کردم و به خرید و فروش گاو و گوسفند پرداختم و مشکل مالی‌ام را تا حدی بر طرف کردم. تنها مشکلم برادر کوچکم بود که هشت ماه بیشتر نداشت ... و خواهرم نیز از عهده نگهداری او بر نمی‎آمد.ما هر شب خانه به خانه می‌گشتیم تا شیرش بدهم. تا اینکه مردم در گوشم خواندند که بهتر است زن بگیرم. ... در سال 1319 صاحب زن و زندگی شدم . ... من گرفتار مرض بدی شدم و در خانه بستریم کردند. مریضی‎ام واگیر بود. هرچه از زنم خواهش کردم که از من فاصله بگیرد گوش نداد. از من پرستاری کرد. من خوب شدم ولی او بیمار شد و طولی نکشید که فوت کرد و من باز بی کس و تنها شدم. ... در اداره دخانیات بوکان، به عنوان انباردار با ماهیانه صد و بیست تومان استخدام می‎شود. شرط استخدام او آن بوده که دو ماه از حقوقش را به کسی بپردازد که موجب استخدام او بوده و او قبول می‌کند. ازهمان زمان، به کار طنز می‌پردازد و در مورد دزدی، رشوه، و این جور مسائل که در اداره می‎بیند شعرهای طنز می‎نویسد. ... بعد از مدتی از دفتر مجله‎ای نامه‎ای می‎فرستند و از او می‎خواهند به تهران برود و ... او از رفتن صرف نظر می‌کند.

پدرم ... رفت یک صندوق کتاب از زیر خاک بیرون آورد و همان باعث شد که من با زبان و ادبیات کُردی آشنا بشوم و همین کتابها نیز باعث شد که به مسائل سیاسی گرایش پیدا بکنم.

استاد هژار، از سوی قاضی محمد در سقز ماموریت یافته بود تا با افسران ارتش به مذاکره بنشیند که ناگهان همه چیز عوض شد و دستور بازداشتش رسید و محترمانه زندانی شد. ... پس از دو ماه حبس در سقز، خواستند او را به مهاباد منتقل کنند که در فرصتی گریخت و پس از روزها - 9 روز - پیاده روی در برف و سرما، از مرز عبور کرد و وارد خاک عراق شد.

داستان زندگی هژار در عراق، سراسر حکایت تحمل فقر و محرومیت و در عین حال حکایت آزادگی است. ماجرا پشت ماجرا و زندگی پر فراز و نشیب. سالها با نام مستعار زیست و برای گذران زندگی، به سخت ترین کارها دست زد. از کارگری و سرعملگی در بیابانهای گرم و سوزان جنوب و غرب عراق گرفته تا خدمتکاری منازل و حمل بارهای مردم. اما در این احوال نیز از مطالعه دست نکشید و همواره بخشی از مختصر دستمزدش را به خرید کتاب اختصاص داد.

... تا آنکه در سال 1975 میلادی - نهضت کردستان عراق شکست خورد و شمار فراوانی از کردهای عراق نا گزیر به ایران پناهنده شدند. به اصرار بارزانی، هژار نیز به ایران بازگشت و هم به توصیه او، ساواک پرونده سی سال گذشته‎اش را نگشود. او را مانند دیگر پناهندگان در عظیمیه کرج سکنی دادند و بدین ترتیب برای چندمین بار و این بار در سر پیری، باز زندگی را از صفر شروع کرد و برای تامین معاش و گذران زندگی خود و فرزندانش به تکاپو افتاد.

در دانشگاه تهران ترجمه مجموعه قانون در طب، تالیف ابن سینا را به او پیشنهاد کردند و قرار شد که اگر از عهده این کار برآمد دستمزد مختصری بگیرد. با ترجمه اولین جلد از این اثر، در محافل علمی و ادبی راه پیدا کرد و به عضویت فرهنگستان زبان فارسی درآمد.

نگاهی بیاندازید:

هژار در ویکی پدیا ؛؛؛؛ هژار در کرکوک ؛؛؛ هژار در آفتاب

عکس از هفته نامه سيروان

امروز شاعر کارد کشید

2010-11-23T12:46:00.000-08:00

از کتاب / زندگی نامه و خدمات علمی و فرهنگی استاد مجتبی مینوی

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی- چاپ اول 1385

... از ابتدا،با طرزی تصنعی وارد میدان شد. ما شاگرد دارالمعلمین بودیم، یادم هست، یک روز که ازدارالمعلمین خارج می شدیم به آقایی برخوردیم، این آقا کلاه پوست بخارایی سرش بود وروی سینه ی کت سفید رنگش هم جا فشنگی داشت، چکمه های بلند پاکرده بود. این آقا آمدجلوی ما که« هه هه!.... شما فارسی می خوانید؟!» لهجه اش هم شبیه مخلوطی از مازندرانیو ترکی قفقازی بود.خلاصه، لهجه اش عجیب و غریب بود و شروع کرد با ما حرف زدن. بعدهم در تمام طول راه همراه ما بود و ادبیات فارسی را مسخره می‌کرد که «این شعرهاچیست که شما می خوانید، گلستان چیست، سعدی کیست، فلانی کیست...» اگر شعر صحیح میخواهید، این است:«خانواده ی سرباز» به نظرم نسخه ای از شعر را که در سال 1303 ش.به من داده هنوز داشته باشم

... او عقیده داشت که شعر یعنی همین. کم کم دوستی ما بیشتر شد وفهمیدم که او از خود ماست، یعنی ایرانی است. قبلن از طرز لباس پوشیدن و چکمه وکلاه پوستی و فشنگهای روی جیبش و لهجه عجیب و غریبش فکر کرده بودم، خارجی است.راستی این را هم بگویم که خنجر هم می‌بست؛ به نظرم گاهی هم خنجرش را توی ساق چکمه‌اشمی‌گذاشت. بعدها در کتابخانه ی بروخیم زیاد با هم روبرو می‌شدیم که اغلب محمدضیاءهشترودی هم بود. نیما اغلب به خانه من هم می‌آمد و با هم حرف می‌زدیم درد دل می‌کردیم.یکی از روزها با همان ریخت آمد سراغم و با همان لهجه ی عجیب و غریبش گفت:« امروزشاعر کارد کشید!» خلاصه ، می گفت امروز رفته بودم اداره شفق سرخ. علی دشتی وشادمان و فلانی و فلانی نشسته بودند؛ بلوت بازی می کردند من مسخره شان کردم.آنهاهم به من فحش دادند و شاعر کارد کشید!. از این قبیل صحبتها زیاد داشتیم، ولی خودششخصا والله آدم محبوبی بود!.

گفتگو با شیاطین – دیدار با هفت دیکتاتور - عيدي امين

2010-10-29T06:56:00.000-07:00

برگرفته از کتاب گفتگو با شیاطین – دیدار با هفت دیکتاتور – ریکاردو اریزیو – خجسته کیهان – چاپ اول 1383 – نشر قطره

یک مقام اداری با موهای جوگندمی و لباس رسمی زنگی را به صدا درآورد و سپس از روی کاغذ چنین خواند: عالیجناب رئیس جمهورِ مادام‎العمر فیلد مارشال حاجی دکتر عیدی امین دادا، وی‌سی،دی‎اس‌اوُ، ام‎سی، فرمانروای همه جانوران زمین و ماهی‌های دریا و فاتح امپراطوری انگلستان در افریقا و به ویژه در اُگاندا، به دربار کامپالا و نخبه‌گانِ شهری که در جشن سالانه او حضور یافته‌اند، خوش آمد می‌گوید. از «آخرین شاه اسکاتلند» اثر ژیل فودِن

... تلگرف به ریچارد نیکسون هنگام بحران واتر گیت: «اگر مردم کشورت تو را درک نمی‌کنند، بیا پیش پاپا امین که دوستت دارد. جفت لپ‌هایت را می‌بوسم». و در پایان به عنوان اندرز: وقتی ثبات یک کشور به خطر می‎افتد، تنها راه حل این است که با کمال تاسف رهبران اپوزیسیون را به زندان بیاندازی».

به لئونید برژنف و مائوتسه تونگ: «در این اواخر بسیار به اتحاد جماهیر شوروی و چین فکر می‎کنم، من نگران آنها هستم. دوست دارم شما را شاد ببینم. روابط شما دوستانه نیست. اگر به یک میانجی احتیاج دارید، در خدمتتان هستم».

به دولت اسرائیل طی جنگ یوم کیپور: «من به شما فرمان می‎دهم تسلیم شوید». به کورت والدهایم دبیرکل سازمان ملل متحد (و افسر سابق ورماخت): «می‌خواهم هواداری خود را برای شخصیت تاریخی آدولف هیتلر اظهار نمایم، مردی که برای اتحاد اروپا جنگید و تنها خطایش شکست در جنگ بود».

به دبیر کل کشورهای مشترک المنافع بریتانیا: «به دلیل موفقیت انقلاب اقتصادی اوگاندا، بدین وسیله اعلام می‎کنم که بهتر است من به جای بریتانیای کبیر رهبری کشورهای مشترک المنافع را در دست بگیرم زیرا انگلستان ار یک بحران اقتصادی جدی در عذاب است، در حالی که من برای رهبری کاندیدای ایده‎آل هستم.»

به دولت ترکیه، بلافاصله پس از اشغال قبرس «تقاضا می‌کنم نقشه‎های نظامی و فیلم‎های مستند مربوط را به من نشان دهید، زیرا برای روزی که ارتش من به افریقای جنوبی حمله خواهد کرد، به دردم می‌خرد».

... سرهای بریده شده بعضی از دشمنانش در یخچالهای کاخ ریاست جمهوری پیدا شد. روی تپه ناکاسِرو، که در کنار یکی از ویلاهای شخصی او قرار داشت نیز یک اردوگاهِ مرگ ساخته شده بود که زندانیان ضعیف و رو به مرگ در آن توانسته بودند با خوردن گوشت زندانیان مرده، زنده بمانند.

... پس از مرگ همسرش ... دیکتاتور دستور داد بازوها و ران‌های او را قطع کنند، زیرا او دست به سقط جنین زده بود. بعد فرمان داد اعضاء بریده شده را در جهات معکوس، یعنی ران راست به جای ران چپ و غیره، به بدن او بدوزند و در حالی که جسد را به خویشانش نشان می‌داد گفت «حالا می‌بینید بر سر مادران شرور چه می‎آید.»

بی توقف در دیار اهل توقف

2010-10-20T12:14:00.000-07:00

درنگی بر کتابِ روستای ایستا – پژوهشی درباره اهل توقف در طالقان – مولف : حسین عسگری – ناشر: نشر شهید سعید محبی – چاپ اول بهار 1389 –این یادداشت پیش از این در وبلاگ حسین عسگری منتشر شده است کلیک کنید ساوجبلاغ پژوهی

یا به ادامه مطلب بروید

بی توقف در دیاراهل توقف

"ترک آباد"، "کوی منتظران"، "فانوس آباد" و پس از چاپ کتابی توسط حسین عسگری، با دو رویکرد کمابیشمشابه و با بکارگیری یک اصطلاحِ‎آشنا در حوزه جغرافیا و دودیگر در حوزه طریقت ومرامِ فکری، تعابیر "روستای ایستا" و "اهل توقف" ، به مردمانی ساکن در پارچه زمینی از نواحی طالقان داده شد،تا که حضرت مولانا در ذهن و روان خواننده جان بگیرد و فرمایش خوش آهنگش فرایاد آیدکه: "هرکسیاز ظن خود شد یار من".

ازمدتی پیش در جریان مشغله‌ی ذهنی حسین عسگری با "اهل توقف"اشبودم و چون ساکنان "کوی منتظران" در انتظار جمع و جور شدن گردآورده‎هایش در دفتری، و "روستایایستا"شد آنچه که در سر داشت و می‎کاویدش.

کتابیدر سه بخش:

بخشاول: زندگی، زمانه و آرمان‌های پیشوای اهل توقف - از صفحه 3 تا 29

بخشدوم: طالقان عصر ظهور - از صفحه 37 تا 52

بخشسوم: واکاوی زیست جمعی و فردی اهل توقف از صفحه 59 تا 68

والبته که از شمار کردن- تو بخوان وجب کردن - صفحات کتاب، مقصودی دارم، که در پی،درمیان‎اش خواهم نهاد.

درحکم پانویس: / طبق نظر جناب دکتر جلال‎الدین کزازی - در "اولین کنگرهِ بین‎المللیِفردوسی برای همه هزاره‎ها" به تاریخ سیزدهم امرداد 1389 در کرج - و نقل به مضمون، ایشان برای توصیف جهان فعلی،ضمن پر رنگ دانستن پدیده‎ی "مد" آن را خصیصه‌ی عصر کنونی دانستند.

وجبکردن کتاب حسین عسگری نیز تابع "مد روز" در دانشگاه‎ها و مراکز آموزشی است که دانشجو وجبی نمره می‎خواهدو می‎گیرد و برخی اساتید هم البته وجب به وجب دانشجو را برانداز می‎کنند/ پایانِ چیزیدر حکم پانویس. باز به این پانویس بازخواهیم گشت، نه در نقش برخی اساتید و نه درنقش دانشجو، چرا که خود را کتاب خوانی بیش، نمی‎دانم.

گامیکم- از وجب گذشتم چرا که پای در روستای ایستا نهاده‎ام- ، بله!!گام یکم به مقدمه نویس کتاب خواهم پرداخت، به طور معمول عرف بر این است که چنانچه کسی غیر از نویسنده برای کتابی مقدمه می‌نویسد،او کسی است که در موضوع و مضمون کتاب حرفی برای گفتن دارد و به قول خواجه بوالفضلبیهقی "گِردزوایا و خبایای کار بیشتر گردیده" یا حداقل از دریچه‌ی دیگر، افقی تازه پیش روی خواننده خواهدگشود. مقدمه نویس محترم در خصوص روستای ایستا حرف و حدیثی غیر از آنچه که نویسندهکتاب در متن اثر خویش آورده نکته یا نکاتی برای خواننده ندارد و گواه این ادعا،ارجاعات ایشان است به همین کتاب با عبارتی همچون: "چنان که از بررسی‌هایمولف و اظهارت مستند او در این کتاب معلوم شده..." و یا "گویا ایشان، چنان که مولف در این کتاب شرح داده است..." و یک یای دیگر "چنان که مولف در صفحة20 تحت عنوان انزوا و ... آورده است". گویی که مقدمه نویس در مقام کسی ظاهر شده که فیلمی را دیده وبرای آنی که ندیده فیلم را بخواهد تعریف کند، آن هم در حین نمایش فیلم و نه درپارکی یا روی صندلی اتوبوسی، مقدمه نویس محترم اگر امان می‌داد به طور حتم منخواننده که وقت گذاشته‎ام تا کتاب را بخوانم، بعد از مختصری پرداختن به مشخصاتکتاب و دانستن نام ناشر و ویراستار و طراح جلد و نگاهی به فهرست مطالب، در متنکتاب به یقین می‌خواندم – به خصوص با تاکید و تکرار چند باره حسین عسگری روی این مطلب -که این اهالی"ترکآباد"طالقان قرار است تجدد ستیز خوانده شوند و می‎دیدم که در چند جای کتاب نوشته شده از آب و برق و تکنولوژی والبته یارانه!! ، - نه رایانه – استفاده نمی‌کنند.

یگگام به جلو،برویم برای گام دوم و برسیم به دیباچه کتاب و وای به حال حسین عسگریاگر این بند را همسرش بخواند، چرا که باید از ذهنی مرد سالار برخوردار بود تا یکهمچین جمله‎ای را برای قدرشناسی و ارج نهادن زحمات همسر نوشت: "همسرم–محبوبه اکبری –چون همیشه در تنظیم نمایه و نمونه خوانی کتاب همت مردانه گماشت".مطلب را گرفتید؟!! ، حسین عسگری گرامی!مگر اینجا هم استخر است که مردانه و زنانه داشته باشد، حسین عسگری عزیز تا بوده،ما از همت عالی طلبیدن خوانده‎ایم و برای‎مان سخن گفته‌اند، جمله‌ی شما ناخواستهیا خواسته حرف را به اینجا می‌کشاند که اگر یک زن تمام هوش و ذکاوت و تلاش و دقتخود را بکار گرفت تازه توانسته از مقام انسان فروتر بودن پا را فراتر نهاده و بهحریم انسان فراتر که همانا موجودی بزرگ منش بنام مرد است برسد و اینجاست که بایدگفت این ضعیفه که همت زنانه‎اش هم به قطع، ضعیف است و کم، کاری کرده است کارستان ومی‌شود همت‎اش را ترفیع داد و مردانه‎اش خواند.

بازهم در حکم پانویس: /حسین عسگری عزیز، به قول داستان نویس‌ها نیازی اساسی برایتغییر زاویه دیدِتان احساس می‎شود./ پایانِ پانویس

واما "تجدد"و "تجددستیزی"در روستای ایستای حسین عسگری سومین گامی است که بایست بدان پرداخت، کسانی که خیلیدر این مقولات کار کرده‎اند و سواد و مطالعات بیشتری دارند و من اقبال خواندنکتابهای ایشان را داشته‎ام می‌نویسند که مقوله‌ی تجدد به صورت پایه‌ای با مقولاتیچون صنعت، سرمایه‎داری و کلان شهر و چندتایی چیز دیگر که بماند، ارتباط نزدیک دارد،حال مطلبی که به طور اصولی مقوله‎ای شهری است و چگونه راه به روستای ایستا برده را،حسین عسگری باید روشن کند که آیا به صرف اینکه شخصی - بر مبنای نظر فقیهی که بارویه و چند بعدی از ابعاد چند لایه‎ی تجدد و مدرنیته سر مخالفت دارد- ، تصمیمیگرفت که از یار و دیار خویش در تبریز دل بکند و به راه و رسم هزاران ساله نیاکانکشاورز و دامدار خود به قطعه ‎زمینی از طالقان دل ببندد و بر مبنای روایت‌های آخرالزمانیبه انتظار بنشیند و همه‌ی گیر و دارش و "مساله‎ی بودن یا نبودن‌اش" با مدرنیزیم وتکنولوژی، با تراکتور مش کریم یا "کبلایی"غلام نامی باشد که آیا وقتی ذکر بر لب و زمزمه‌کنان برای خرید گندم از حصار روستایایستا و حاشیه‎ی "پُردِسَر"به سمت "شهرک"می‎رود، تجدد ستیزی بکند و سوار این" اَبَر ابزار"!!! نشود یا که متجدد و فکلی مآب شود و از رکاب تراکتور بگیرد وبرود بالا؟؟، و مسافت و لحظاتی را که اظطرار شرعی پا داده تا با مسائل مستحدثه درزیر تیغ آفتاب مرداد ماه بشود کنار آمد، با خاطره و تصور هم‌رکابی با مولایش بهکام خود تلخ کند و از "کبلایی" غلام بخواهد که کنار پمپ آب نگه دارد تا به فقیه و خودش ومولایش بقبولاند که شکر خدا توانسته از شر این همه مفسده و ابزار اهریمنی تجددرهایی یابد.

تاکیدچندین و چند باره بر عدم استفاده‎ی این اهالیِ ترک زبانِ زمینِ طالقانِ ساوجبلاغ از آب لولهکشی، گاز، برق، تلفن، مطبوعات، رادیو و تلویزیون، بهداشت و درمان، آموزش و پرورش ویارانه و ... "داستانمثنوی و قصه‌یجوحی و آن کودک کی پیش جنازه‌ی پدر خویش نوحه می‌کرد" را به یاد می‌آورد که:

کودکی درپیش تابوت پدر / زار می‌نالید و بر می‌کوفت سر - کای پدر آخر کجاات می‌برند / تا ترا در زیرخاکی آورند - می‌برندتخانه‌ای تنگ و زحیر / نی درو قالی و نه در وی حصیر- نی چراغی در شب و نه روزنان / نه دروبوی طعام و نه نشان - نی درش معمور نی بر بام راه /نی یکی همسایه کو باشد پناه - چشم تو کهبوسه‌گاه خلق بود / چون شود در خانه‌ی کور و کبود -خانه‌ی بی‌زینهار و جای تنگ / که درو نهروی می‌ماند نه رنگ - زین نسق اوصاف خانه می‌شمرد / وز دو دیده اشک خونین می‌فشرد - گفت جوحی باپدر ای ارجمند / والله این را خانه‌ی ما می‌برند –

مختصاتی که حسین عسگری نشانه‎گذاریکرده تا نشان بدهد که اینان تجدد ستیزند بر بسیاری از روستاهای دور و نزدیک کشورقابل انطباق است، گیرم که اهالی روستای ایستا به تعمد برق و آب لوله کشی وشناسنامه نخواهند، که اگر هم اکنون تغییر نظری بدهند و گاز و بهداشت و آموزش نوینبخواهند، آن قدرها هم تکنولوژی مورد نظر حسین عسگری دم دست نیست که یکی دوسالهبتوانند به کاروان تجددی از آن دست بپیوندند، درحالی که هنوز در انواع و اقسام بخش‎های خبری صبحگاهی وظهر گاهی و شامگاهی و گاه به گاهی، بخشدار و فرماندار و استاندار و مجلس‌دار ودولت‎دار است که پروژه‎ی شیرآب و تیربرق و پل و گذرگاه و راه آسفالته در فلان روستا و بهمان آبادی افتتاح می‎کند با این کرامات از گونه‎ی یک پنجه و یک وجبی ما – بار دومی است که سر وکارمان به وجب زدن نوشتار حسین عسگری می‎افتد ولی هنوز قصدم از این کار را برملانکرده‎ام و همچنان قول پرداختن به آن درخطوط بعدی به قوت خود باقی است - که درچند خط اخیر آمد برای کفایت مذکراتی از این دست، به سبک آن کودک مثنوی می‌نویسم کهوالله با خلاصه کردن تجدد در تکنولوژی – آن هم از گونه‎ی اِسقاطی و مستهلکشده‎ی از رده خارج ِ با عمری به درازای تاریخ تاسیس‎دارشاهنشاهی پهلوی اول - نه روستای ایستا ونه دیگر روستاهای ناایستای این مُلک و دیار، تجدد ستیز نمی‌توانند باشند ، چرا؟ ،به خاطر همان که در چند خطی بالاتر آورده بودم، تجدد در اصل مقوله‏ای شهری است.

اگر یک مختصری دیگر در این وادیتجدد ستیزی اهالی خوانده شده به نام "اهل توقف" بخواهیم کند و کاوی کنیم، باپرسشی از حسین عسگری به فتح بابکی- به بابک خرمدین هیچ ربطی ندارد- باید پرداخت، واما قبل از سوال یک پیش درآمد: آنتونی گیدنز – یکیاز همان کسانی است که سواد و مطالعات بیشتری دارند و آوردن نامش فقط به خاطر داشتنکتاب "تجدد و تشخص" نوشته‎ی او با ترجمه ناصر موفقیان در بین کتابهایممی‌باشد و خدای همان "کبلایی" غلام شاهد است که هیچ اظهار فضلی در میان نیست - ،بگذریم.

او می‎نویسد: "شک ، یکی ازوجوه فراگیر عقل نقاد امروزین، به عمق زندگی روزمره و همچنین به ژرفای وجدان فلسفینفوذ می‎کند و نوعی ساحت وجودی عام برای دنیای اجتماعی معاصر به وجود می‎آورد. تجدداصل شک بنیادین را نهادینه می‎سازد و ... " پرسشی که به ذهن متبادر می‎شود و حسین عسگری رگه‎هاییاز آن را هم، حتی در سرتاسر کتاب خود نشان نداده، پرداختن به وجوه نظری و نرمافزاری مبحث "تجدد" است. - تبصره : به طور موقت چشم خود را بر رویمباحث روستایی و شهری می‎بندیم و با توجه به بحث "دهکده جهانی"، هم روستای ایستا و هم "علی آباد خرابه" و چند پارچه آبادی دیگر را، واردمباحث مدرن و متجدد می‎کنیم و فکر می‎کنیم که برای خود "شهری" اند -

حسین عسگری در جست و جوی خود، می‎نویسدکه با توجه به محدودیت منابع در خصوص اهالی روستا – نه میرزا صادق آقا - نتوانسته به زوایای بیشتری از اندیشه و عقایدساکنان این روستا دست یابد به ویژه که نوعی پرده پوشی در بین آنان مرسوم است؛ امااین امر باعث آن نخواهد بود که او به متغییرهای تجدد - نظیر هویت فردی، قراردادهایاجتماعی، شک، توزیع ثروت، چرخه مالیات، شکل گیری کارتل‎ها و شرکتهای چند ملیتی،تاثیرات سرمایه‎داری و بانکها، ناهنجاریها، حقوق زنان، توزیع قدرت و مواردی از ایندست- ، نپردازد و پرسشی از این وجوه نرم افزاری تجدد را با خواننده کتاب خوددرمیان ننهد و تکلیف خویش و خواننده را در نحوه‎ی مواجه با این وجوه ، و اینکهچگونه رفتاری را به عنوان اَشکال و مصادیق "ستیز" می‎داند، روشن نسازد.

ایمان گزینه‎ای است که این اشخاصرا گرد هم آورده، بر مبنای اصول ایمانی پیشوای فکری اهل توقف در ضمن مطالعه‎ی آراءو اندیشه‎های میرزا صادق آقا در صفحه 20 از قول حسین عسگری می‎خوانیم که: "میرزا صادق آقا از جملهفقیهانی است که درهر دو حیطة نظر و عمل بر طرد مطلق اندیشه تجدد و دستاوردهایشتاکید فراوان ورزید و تا پایان عمر بر عدم جواز استفاده از ابزار تکنولوژیک و امورجدید و مدرن فتوا داد."

"امور دولتی" ، "گذر نامه"، "شناسنامه" و "سربازی" چهار موردی هستند که حسینعسگری با عبارت "مواردی از کناره گیری میرزا صادقآقا از پدیده‎های جدید و مدرن" ردیفشان کرده تا در نهایت نشان دهد، پیشوای اهلتوقف، پرداختن به این امور جدید را از مصادیق عملی می‎داند که موجب "نقض حکم شرع" است، و به دلیل "حرمت" ِ هر آنچه که ناقض حکم شرع باشد، بایستی که اهلتوقف بر مبنای همان اصول ایمانی میرزا صادق آقا از آن کناره جویی نمایند.

فرد با ایمان و مومنِ سرسپرده بهگزاره‎های ایمانی در مقام عمل و برخورد با امور "ناقض حکم شرع" و آن چیزهایی که دستور "حرمت"‌ِشان صادر شده چگونه واکنشی نشان خواهد داد، حکمپیشوای معنوی اهالی "فانوس آباد"ِ ساوجبلاغ آن گونه که حسین عسگریکاویده، فتوا "بر عدم جواز استفاده از ابزارتکنولوژیک و امور جدید و مدرن" می‎باشد، و عملکرد "فانوس آباد"ی‌ها گواهی است بر کناره جویی و دوری جستن از آن "امور حرام"، بله!!، شما را دعوت می‌کنم به آنچه که حسین عسگری در کتاب خود آورده واصرار بر آن داشته و دارد،آری، ما در روند کتاب می‎خوانیم که ایشان از برق و آبلوله کشی و دیگر مصادیق تکنولوژیِ زهواره در رفته‌ی عصر پهلوی اول و مدرن‎ترامروزی، فقط و فقط استفاده نمی‌کنند. هرچند که آموختگان علوم دینی مقایسه را کارشیطان می‌دانند با اینحال خطر کرده و می‌خواهم مقایسه‌ای انجام بدهم، گاه هست کهمومنی از فرآورده‎ای "حرام" همچون "شراب" دوری کرده و فقط و فقط لبی تر نمی‌کند و گاه هست کهبا غیرت و تعصب دینی، نشانی نه از خُم و خمخانه، که از تاک و "تاکنشان" نیز باقی نخواهد گذارد، پرسش اینجاست که آیا عملاین دو فرد ایمان مدار با هم یکی است و می‌شود هردو را یکسان قضاوت کرد؟ .

در صفحه‌ی 67 کتاب، حسین عسگری ذیلسر خط دیگر ویژگی‌های اهل توقف،می‌نویسد: "هیچ گونه نزاع و ارتکاب جرمی از آنان گزارش نشده است"، قَسَم حضرت عباس؟ یا دم خروس؟ به قید "هیچ گونه"، اندکی فکر کنید و بهپسوند "ستیز" در تعبیر "تجدد ستیز"، بیشتر از کمی دقیق شویم،آیا کسی که برق را نمی‌خواهد تا مجبور نباشد پای تلویزیون بنشیند و یا به خاطردیدن فیلمی در سینما - که تا چندین و چند کیلومتری باید از اراضی و آبادی‌هایطالقان، برای دیدنش دور شد- زحمت رفتن به کرج و تهران را به خود نمی‎دهد، می‌شود "ستیزه جو"اش خواند؟

حسین عسگری، "هیچ گونه نزاع"ی را گزارش می‎کند، که به حتم بابت این گفته خودباید سری به پاسگاه نیروی انتظامی محل زده باشد، و اگر نخواهیم گارآکاه بازی کنیمو شرلوک هلمز بشویم و اگر بخواهیم طبق روشهای هرمنوتیکی و یا باز هم از تکنیکهایداستان نویسی استفاده کنیم ، که این کار را نمی‌کنیم چون قصد نداریم بحث خیلی خیلیفنی و تکنیکی شود، شگرد قدیم و مألوفِ چاخان‎های فامیل که نمرده، "یک کلاغ و چهل کلاغ" می‌کنیم تا از این جمله بتوانیمبه خوبی بر رد نظر حسین عسگری استفاده ابزاری کنیم.

"هیچ گونه نزاع" یعنی اینکه اهل توقف - حتی مثل پسرهای دم بخت اما شلوغ و تخس فامیل که تاحرفِ زن گرفتن و سر و سامان، پیش می‌آید، یا گوشی تلفن را به زمین می‌زنند و می‌شکنندیا که تلویزیون را از روی میز – تلویزیون‎هایفامیل مورد مثال ما هنوز ال سی دی نشده‎اند که بشود به دیوار قابشان کرد- هل می‎دهند و پایین می‎اندازند-،آن قدر شر وشور نیستند که راپورتی، روایتی و حتی دروغی از شکستن و خرد کردن و آتش زدن یکی ازنمادهای تکنولوژی از ایشان گزارش شده باشد و تو این را مقایسه کن با آنچه که درشهرهای اطراف طالقانِ افغانستان – آدرسش را حسین عسگری بلد است - در گذشته‎ای نهچندان دور، توسط طالبان صورت می‌گرفت.

دار زدن تلویزیون‎ها را که به خاطرداریم، یک دوستی که دستی در کار خرید و فروش دارد و کاسب ابزار مدرنیته محسوب می‎شود،تعدادی دستگاه فکس و کامپیوتر و چاپگر و اسکن و دیگر خنزر پنزرهای مدرن و آخرینسیستم را به زیرتر از قیمت بازار و تو بگو به ثمن بخس می‎فروخت و شدید دنبال مشتریمی‌گشت تا این ابزارهای اهریمنی که توسط طالبان افغانستان، از عمله‎ی ظلم و دلالان مُحَرمات، مصادره شده بودند را یک جوری آبکند و تنها علت این آتش زدن به اموال آن بود که تمام سیم‌های رابط و کابلهای برقاین دستگاهها با انبردست و سیم چین توسط مبارزین؟! و پیکارگرانِ؟! طالبان، قطع شده و معلوم نبود که به چه صورت سر از بازار ایراندرآورده بودند.

ظریفی گفته بود "دانه‎ی فلفل سیاه و خال مهرویانسیاه/ هردو جان سوزند لیکن این کجا و آن کجا" ای شمایانیکه خواننده کتاب حسین عسگری هستید و یا خواهید بود، شاید اگر حسین عسگری، به ایننوشتار هم اجازه‎ی انعکاس در وبلاگ خود را بدهد، روی سخن علاوه بر او با شماها نیزباشد که آیا می‎شود هم آن "فانوس آباد"نشین را تجدد ستیز خواند و هم آن جناببرقکار و متخصص انبردست به دست طالبان را؟؟ به راستی تند و تیزی این دو فلفل طالقانیو طالبانی یکی هستند؟

گفتار بالا فتح بابکی بود که بهفتح الفتوح منجر شد، و سر قصه به درازا کشید، با امید به اینکه به غصه نیانجامد باطرح دو/سه تایی مطلب در ادامه، به بی توقفی و بتاخت رفتن در دیار اهل توقف پایانخواهم داد.

بعد از سه گام سرگردانی در کتابروستای ایستا و قبل از پرداختن به گام چهارم بر می‌گردیم به بحث شیرینِ وجبیبررسیدنِ کتاب روستای ایستا نه در مقام دانشجو و نه در مقام آن استاد، که پیش‎ترقول و قرارش را گذاشته بودیم، این بخش سوم که اگر از تعبیر چربیدن حاشیه بر متنبخواهیم استفاده کنیم، در واقع متن و هسته‎ی اصلی کتاب را تشکیل می‌دهد که تنها درضمن 10 صفحه نوشته و روایت شده تا با اختصاص 16 صفحه به بخش دوم و 27 صفحه به بخشاول که حاشیه‌های روستای ایستا محسوب می‎شوند، بتوان در ابعاد و معیارهای وجبینوشت که بله! ،حاشیه بدجوری بر متن چربیده است و ده صفحه، توقع تو را که سرجمع 43 صفحه حاشیهخوانده‎ای برآورده نکرده است.

اما گام چهارم مربوط می‌شود به عدم بی‎طرفی پژوهشگر در موضوع مورد تحقیق، در صفحه‎ی 28 کتاب، حسینعسگری که قرار است بر موضع خود مبنی بر "تجدد ستیز" دانستن این مردمان تاپایان پروژه خود باقی بماند، در این صفحه آنجا که از ویژگی‎های خیره کننده‌ی معنویمیرزا صادق آقا می‎گوید، چنان شور و جذبه‎ی پیشوای فکری اهل توقف حسین عسگری را درخود فرو برده که از تعبیر و عباراتی برای او استفاده می‎کند که بایستی از قلمِ یکمریدِ شوریده و شیدا تراویده باشد نه که حاصل سخن پژوهشگری پرسشگر و کنجکاو: "آنچه از زندگی و آثار و فعالیت‎هایاو(میرزا صادق آقا) جنبه‎ای اثر گذارنده‎تر!! از همه دارد صراحتی!! است که در برخورد بادستاوردهای پر هیمنه!! تمدن غرب از خود نشان داد و محصولات مدرنیته چون مشروطیت ودموکراسی نتوانستند او را به محافظه‎کاری!! بکشانند. میرزا صادق از همان ابتدا، درک صریح خویش را به عنوان یکمجتهد شیعی از تناقض مشروطه خواهی بهعنوان یکی از محصولات غرب با دین الهی اسلام با مردم در میان نهاد و همه ابعاد آنرا طرد کرد و تا پایان عمر بر همین فتوا باقی ماند". هر چند که در دو خط پایانی مطلب، از باز خورد و دوگونه رویکرد با اندیشه‌های میرزا صادق نوشته باشد، حسین عسگری آن گونه که ازضرباهنگ کلامش پیداست نتوانسته بین محقق و مشتاق، بی طرفی خود را حفظ نماید.

در همین دو خط و اندی صفحه‎ی 28،نکته دیگری که به چشم می‎آید تعریف و ذهنیت حسین عسگری است از مبحث "نقد" و چنان از نقد می‎گوید که گویی نقد یعنی مخالفت،این نوشتار او را بخوانیم: "یکی آن را به شدت نقد کردهو دیگری آن را به شدت، دینی و موجه و مطهر برمی‎شمارد."، حسین عسگری عزیز، نقد در دستگاه فکری منتقد چونانابزاری است دو سویه، که گاه می‎تواند رویکردی سلبی و مخالف خوان داشته باشد و گاهاز دیدگاهی ایجابی و مثبت به کارش بست.

پنجم گامِ سرگردان مربوط به صفحه‎ی40 کتاب است که حسین عسگری از "پایداری دست کم دویست سالةبخش‎هایی از طالقان در برابر قرائت‎های اموی و عباسی از اسلام، که برکت آشناییمستقیم اهالی این منطقه با اسلام علوی را داشت." می‎نویسد، به بخش دوم مطلب کهمردمان بخش‎هایی از طالقان - با آن توسعه‎ی کاربردی کلمه در حوزه جغرافیایی که گاه،راه به الموت و دشت قزوین هم می‎برد،- ندارم، اما دربیشینه متون تاریخی از مقاومت سرسختانه و درازمدت ساکنان سرزمین‎های تکیه داده بهدریای مازندران، هم چون گیلان و مازنداران و دیلمان و الموت و تو بخوان همان بخش‎هاییاز طالقانِ مدنظر حسین عسگری، در مقابل فارسان عرب و لشگریان مهاجم خلیفه دارند وتفکیک بین عرب و قرائتهای مختلف از اسلام (اموی ، عباسی، علوی) در چهار قرن اولیهتهاجم به ایران، از منظر مخالفت با توفق و سیطره عرب، مطرح بوده است. و این روایت حسینعسگری است از روایتی تاریخی بعد از دو قرن از "دو قرن سکوت".

و اما چنانچه در همه‎ی آنچه که درکتاب روی داده نخواهیم به حسین عسگری بتازیم می‎شود به کار یک نفر دیگر نیز سرککشید که عنوان ویراستار کتاب را یدک می‎کشد، جناب آقای اسماعیل آلآحمد، آن گونه که از متن کتاب برمی‎آید ایشان به مقتضای حوزوی بودن از همان منظرفقهی و حوزوی کتاب را پردازش نموده‎اند و به جنبه‎های ادبی و ادبیاتی متن کمترتوجه نشان داده‎اند چرا که اگر این بخش را هم رصد می‌کردند به یقین در صفحه‎ی اولدیباچه و خط هشتم آن نمی‎خواندیم که : "مولف کوشیده ... مشاهدات مستقیم از موضوع هدف کسب کند." همان طور که بهتر از من می‎دانیدیا چیزی را "مشاهده" می‌کنند یا نمی‌کنند، "کسب کردن!! مشاهده" مسبوق به سابقه در کدامیکاز متون فارسی است؟، باید بگویم که بنده نمی‎دانم. و دوم اینکه ایشان می‎توانستندبه جای "تجدد ستیز" اصطلاح ملایم تر "تجدد گریز" را به حسین عسگری پیشنهاد کنند، تا که این همه تیر بلا از هر سو متوجهحسین عسگری، این دوست گرامی ما نشود.

امیدوارم که با پیدا کردن شریکبرای بخشی از کاستی‌ها کتاب وقتی که حسین عسگری این متن را به پایان می‎رساند بهخاطر سبک طعنه آمیز نوشتار و درآمیختن اندکی طنز به طعم قلم،- که "طعم وقت" دارد - عصبانی نشود و با ردزنیِ گام‎های سرگردانم در وادی کتاب اهل توقف ، آن گونه که یکی ازمنتقدان خود (نویسنده وبلاگ کشمیری در بلاگفا با عنوان حدائق ذات بهجت) را بی ادب،خائن، مدعی و ظالم و فرعونی و دارای تعصب کور، مفتخر نموده‌اند، بر خلاف آنچه کهدر تقدیمچه کتاب خود به عنوان دوستی "فرهیخته" پیشکش‎ام کرده‎اند از "محتاجی خود به خطابینی" - تعبیر خود حسین عسگری است - پشیمان نشوند و متصف به اوصاف حمیده و نستوهصاحب وبلاگ کشمیری نشوم.

داریوش دوله –18/06/1389 تا 26/06/1389

اخوان،اینگمار برگمان، صادق هدایت و شعر در معنی عام

2010-09-22T04:25:00.000-07:00

وقتی دیدن یک فیلم درخشان را مثلا اثری از اینگمار برگمان که من او را خیام زمانه خودمان می‌دانم ، نظیر مهر هفتم او، به پایان رساندیم طبعا روح خلاقانه شعری و امواج گیرا و جاذبه‌های معنوی چنان فیلمی ما را در خود غرق می‌کند. این همان شعر به معنی عام است که در آن اثر سینمایی تجلی داشته است و همچنین در دیگر هنرها این روح شعری باید در فلان داستان زیبا و درخشان هم بوده باشد تا شما را تسخیر کند. من وقتی زمام خود را به دست بوف‎کور هدایت می‌دهم و این را چند بار تجربه کرده‎ام و خود را به آن لحظات جادویی می‎سپارم، دیری نمی‎گذرد که مثل شناوری از کار مانده در امواج شعری و معنوی آن اثر غرق می‎شوم، خب این قهرا شعر آن داستان است یا مثلا چون از هدایت سخن گفتیم وقتی به آخر قصه داش‌آکل او می‎رسیم نیز همان نفوذ را منتها به طور دیگر و با شدت و ضعق متفاوت در خود احساس می‌کنیم. از کتاب گفتگوها صدای حیرت بیدار – زیر نظر مرتضی کاخی – انتشارات مرواردید – انتشارات زمستان – چاپ دوم پاییز 1388

شور شیرین

2010-09-13T03:26:00.000-07:00

شور شیرین برد از یاد به فرهاد اگر

شبی از تلخی هجران تو گویم سخنی --- عماد خراسانی

وثوق الدوله / نخست وزیر / شاعر

2010-09-13T01:11:00.000-07:00

بگذشت در حیرت مرا بس روزها و سالها
چون است حال ار بگذرد دایم بدین منوالها
دل پر اسف از ماضیم ، وز حال بس ناراضیم
تا خود چه راند قاضیم تقدیر استقبالها
----- وثوق الدوله / نخست وزیر / شاعر

هر کدام یک حالت آزادی داشتند

2010-08-31T09:18:00.000-07:00

آمدیم پایین توی اطاق نشستیم. امپراطور هم بعد آمد پایین می‌نشستیم، برمی‎خاستیم، حرف می‎زدیم. صاحب منصبها همه راه می‎رفتند، می‌نشستند، آزادی بود، یکی ایستاده بود کـونـش را به امپراطور کرده سیگار می‎کشید، یکی نشسته بود و کــــونـش به امپراطور سیگار می‎کشید. یکی کـونـــش را به ما کرده بود. هر کدام یک حالت آزادی داشتند.

مقاله ناصرالدین شاه و تجدد

برگرفته از کتاب تجدد و تجدد ستیزی در ایران – دکتر عباس میلانی – چاپ دوم 1380 – نشر اختران - ص 140 و 141

با تشکر از آواره بر فراز دریای مه / برای نوشتن کلمات ممنوعه فـیـلتـریـنـگ برحسب روش پیشنهادی در بخش نظرات

این «من» نیز منکر میشود مرا!

2010-08-15T06:21:00.000-07:00

گفتند:
- ما را تفسیر قرآن بساز!
گفتم:
- تفسیر ما چنان است که می دانید! نی از محمد، و نی از خدا!
این «من» نیز منکر میشود مرا!
می‌گویمش:
- چون منکری، رها کن، برو! ما را چه صداع(درد سر) می دهی؟!
می‌گوید:
- نی! نروم!..
سخن من، فهم نمی‎کند. چنانکه آن خطاط، سه گونه خط نوشتی:... ---- شمس تبریزی

تتار، در تست

2010-08-15T06:11:00.000-07:00

همه‎ی عالم، در یک «کس» است!
چون، «خود» را دانست، همه را دانست:
تتار، در تست!
تتار، صفت قهر ... تست! شمس تبریزی

تيك و تاك

2010-08-13T11:10:00.000-07:00

تيك و تاك و تيك و تيك –
چرخه‌ي بي‌انتها –
بخت خفته – ذهن داغ – خاك عادت – تب و طاقچه‌هاي دوار –
تيك و تاك و تيك و تيك –
دو تا عقربك ، يك قفس –
يك قفس – دوتا عقرب - نقش‌ رو ديوار –
چفت و بست فك – انقباض عضله – حوض تشنج - سرگيجه ي خيس –
تيك و تاك و تيك و تيك –
دور دنيا –
چرخ‌هاي گاري كهنه – سم يابو – نعل وارونه‌ي تاريخ –
قيل و قال و هارت و پورت – حرف‌هاي صدتا يه غاز –
تيك و تاك و تيك و تيك –
نان – آزادي – عشق – ايمان – عقيده – برابري – برادري – نان و نمك – شور وقيام –
گل‌گندم – آب و غنچه – خاك و خنده –
تيك و تاك و تيك و تيك –
پاي آلوده به خون – سينه‌ي خاك – خاك چاك چاك – تشنه‌ كوير و برهوت –
خاك گرم – خاك سياه – خاك عادت – تب طاقچه – عقربكهاي رو ديوار –
تيك و تاك و تيك و تيك –
نعل وارونه – گردونه‌ي تاريخ – دل‌هاي گَنده – حرف‌هاي گُنده –
رسالت تاريخي – نجات بشريت – مدينه‌ي فاضله – كرامت انساني –
تيك و تاك و تيك و تيك –
انسان ، اشرف مخلوقات –
توجيه ، خلاقيت انسان –
مصلحت –
نرخ نان – آخرين نرخ روز-
تهويه ي مطبوع –
هواشناسي –
بادسنج –
تيك و تاك و تيك و تيك –
درد نان – پاي پتي – كاسه ي خالي – دستهاي خواهش – معده و روده‌ي فرياد –
غسالخانه ي غرور و غيرت – مسلخ شرم و حيا –
تيك و تاك و تيك و تيك –
سرگيجه ي خيس – تب طاقچه – حوض تشنج –
تيك و تاك و تيك و تيك –
حرف‌هاي صدتا يه‌غاز-
آرمان – ايمان – مبارزه – مكتب – وحدت – پيكار- جانفشاني-
تيك و تاك و تيك و تيك –
خاك چاك – خون لخته‌ - چشم‌هاي باز – خاك سياه – قبرهاي يك دست و رديف –
عكس خاك خورده ي طاقچه – پلاك حلبي –
تيك و تاك و تيك و تيك –
دل‌هاي گَنده – حرف‌هاي گُنده –
تلاش – رفاه‌اجتماعي – رفع تبعيض – فقرزدايي –
تيك و تاك و تيك و تيك –
دور دنيا – چرخ‌هاي گاري كهنه – سم يابو – نعل وارونه ي تاريخ –
قيل و قال و هارت و پوت –
حرف‌هاي صدتا يه‌غاز-
معده‌ي پر – آروق نيمه‌ي ظهر – خوراك غاز –
چربي خون بالا –
فشارخون بالا –
بالاي شهر-
پلاك موقت –
چرخ ‌هاي گاري كهنه – سم يابو – نعل وارونه‌ي تاريخ –
تيك و تاك و تيك و تيك –
چفت و بست فك – انقباض عضله – حوض تشنج – سرگيجه‌ي خيس –

داریوش دوله-29/03/81

ماه سمج

2010-08-07T22:22:00.000-07:00

قطعه‎ی است به روایت پوریا

ای ماه سمج دوره‌ی مهتاب تمام است / این نور که می‎پاشی بر این خاک حرام است
بی تاب نشو که نفست چاره‏ی شب نیست / جایی که پر از شب زدگی است نور تو خام است

کاندرین روزان صدره تیره تر از شب

2010-08-01T12:54:00.000-07:00

نطفه یک قهرمان با توست
«و باز در آنجا چه غوغائی ست؟
باز - پرسیدم - چه بلوائی ست؟»
گر چه بیرون است از این پرچین و «بند» اما
نیست چندان دور.
آنچه آنجا بگذرد، اغلب
می توان دید و شنید، الا
آن که خواهند از کسان مستور.
باز می پرسم، چه غوغائی ست؟
در کنار آن اطاق سرخ، آن فرجام «منصوری»
بازهم گویا
شیونی، جمعی، تماشائی ست.
آنچه می آید به گوش از آن نه چندان دور
شیونی از مادری کامل زنست، انگار،
باغ و بستان سوخته ی کاشانه بر بادی ست.
آنچه می آید به چشم، اما
سروقدی، شاخ شمشادی ست.
اینک از آنجا
پیش می آید که گوید چیست
آن دومو سرپاسبان ترک ما، با چشم نمناکش.
ا------------------------------

پس ببین آنجا چها رفته ست
که دل یک تکه سنگ سخت هم سوزد،
او شکسته بسته می گوید سخن، با لحن غمناکش:
«پیرزن، یک ماه پیش از این
به ملاقات پسر امد
دید او را ... و نصیحت ها ... ولی بیفایده سوی «وطن» برگشت.
- سوی ده یا ایلی از اطراف کرمانشاه -
پیرزن برگشت
تا که تمهیدی کند، فکری کند، شاید
که جوانش را
از«خیر شیطان» فرود آرد،
رفت
تا بیاید با عروس خود
که از آن زندانی یکدنده طفلی در شکم دارد.
در همین مدت «قضایا» طوردیگر شد.
پیرزن، بدبخت، این نوبت
با عروس باردار خود به دیدار پسر آمد.
حیف، اما حیف!
چند روزی از «قضایا» دیرتر آمد...»
با توام من، آی دخترجان!
شیر دختر، ای شکوفه ی میوه دار ایل!
تیهوی شاهین شکار کُرد!
که به تاری از کمند گیسویت گیری
صد چندان سهراب یل را، آن که نتوانست
نازنین گردآفرید گرد.
گرچه می دانم گریه تسکین می دهد دردت،
لیک، دخترجان! نبینم رو بگردانی به گرییدن،
هی بگردم قد وبالا، سرو بستانت!
من نمی خواهم ببیند دشمن بیرحم نامردم
قطره ای هم اشک وحشت پای چشمانت.
آن دو آهوئی که می دانم
که دو ببر خشمگین دارند، در زنجیر مژگانت.
هی بگردم دخترم را، دختر با غیرتم. هم هم میهن کردم من یقین دارم که می بینی
کاین زمان آبشخور ما از چه رود بی سرو پائی ست!
و کشان ما را بسوی خویش
چه لجن در ذات دریائی ست؟
خوب می دانم، که دانی خوب
که چه بد دهری و دنیائی ست؟
با شبی چونین
در کمین ما چه بد روزی و فردائی ست.
تو زنی مردانه ای، سالاری و از مرد هم پیشی.
جامه جنست زنست، اما
درد و غیرت در تو دارد ریشه ای دیرین
کم مبین خود را، که از بسیار بیشی.
گوهر غیرت گرامی دار، ای غمگین،
مرد، یا سالار زن، باید بدانی این،
کاندرین روزان صدره تیره تر از شب،
اهل غیرت روزیش درد است.
خواه در هر جامه، وز هر جنس
درد قوت غالب مرد است.
بازمانده ز آن جوانمرد، آنچه دادندت عزیزش دار.
گرچه کتف آرا و سرپیچ و کمربندی،
لیک میراث از دلیری بی همآوردست.
آن که در دنیای نامرد حقیقت های امروزین
مرد و مردی راستین باشد.
رستم افسانه اش زالی به ناوردست.
گر پسر زادی، کمربند پدر بسپار و وادارش
همچنو مردانه و بیباک بر بندد،
ور دگر زادی، بگو او نیز
گر به یر خواهد که پیچاک پدر بندد،
ماده شیری با خطر، بی خوف باشد، تا که آن میراث
بر سر و گردن چو بال شیر نر بندد.
دخترم! ای دختر کرد، ای گرانمایه
یادگار آن شهید، آن پهلوان با توست.
قصر شیرین جوانی، ای بهین تندیسه جاندار زیبائی
بیستون غیرت کرمانشهان با توست.
قدر بشناس و گرامی دار، دخترجان
نطفه یک قهرمان با توست!
نطفه یک قهرمان با توست!

مهدی اخوان ثالث م. امید

صلا‏ح ، بى ادبي ست

2010-07-31T10:45:00.000-07:00

هزار عقل وادب داشتم من اى خواجه

كنون كه مست و خرابم صلا‏ح بى ادبي ست

شعر یا آیه‎های جاهلی؟

2010-07-30T10:40:00.000-07:00

از کتاب آفرینش و تاریخ مطهر بن طاهر مَقدسی –

ترجمه دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی = نشر آگه - چاپ اول بهار 1374 - ص 176 و 177

زید بن عمرو بن نُفیل:

تویی آن که از فضل و بخشایش پیغامگزاری آواز دهنده نزد موسی فرستادی / و بدو گفتی: با هارون نزد فرعون شوید و او را به خداوند بخوانید که سرکش شده است / و بدو بگویید آیا تویی که این آسمان را بی ستون بر افراشته‎ای تا این چنین استوار ایستاد. / و بدو بگویید آیا تویی که این آسمان را بی هیچ میخی همواری دادی تا این چنین ایستاد؟ / و بدو بگویید کیست که بامدادان خورشید را می‎فرستد تا سراسر زمین روشنایی گیرد. و بدو بگویید کیست که زمین و خاک را می‌رویاند و گیاه از آن می‎بالد و سر بر می‎کند؟

و او می‎گفت:

تسلیم شدم . ایمان آوردم به آن کس / که زمین با صخره‎های گران تسلیم اوست / زمین را بگسترد و چون دید بر آب ایستاد / کوهها را بر آن استوار کرد / و تسلیم شدم و ایمان آوردم به آن کس که / ابر تسلیم اوست آنگاه که بارانهای زلال و گورا را در خویش حمل می‎کند / و چون به سرزمینی کوچانده شود / فرمانبردار است و بر آنجا فرو می‎بارد.

درباره او نگاه کنید به مسلمانان قبل از اسلام و شرح حالى مختصر از حنفاء جزيرة العرب

=====================================================================

صرمة بن انس بن قیس :

از برای اوست که راهب نفس خویش را زندانی کرد، به مانند زندان یونس ، حال آنکه پیش از آن آسوده خاطر بود / و از برای اوست که یهودیان آیین موسی برگزیدند، و هر دینی و هر کار دشواری که پیش آمد / و از برای اوست که نصاری شّماس (خدمتگزار کلیسا) شدند و عیدها و جشنها به پا داشتند / و از برای اوست که حیوانات وحشی را در میان صخره‎ها و در سایه ریگ پشته‎ها می‎بینی.

درباره او نگاه کنید به شرح حالی مختصر از حنفاء جزیرة العرب

یك مترو هفتادصدم - سیمین بهبهانی

2010-07-28T11:37:00.000-07:00

یک متر و هفتادصدم، افراشت قامت سخن‌ام

يك متر و هفتادصدم، از شعر ِ اين خانه من ام

يك متر و هفتادصدم ،پاكيزه‌گي، ساده‌دلي

جان ِ دل‌آراي ِ غزل، جسم ِ شكيباي ِ زن ام

زشت است اگر سيرت ِ من،خود را در او مي‌نگري

هي‌ها، كه سنگ‌ام نزني آينه ام، مي‌شكنم

از جاي برخيزم اگر ،پرسايه ام، بيدبُن ام

بر جاي بنشينم اگر ،فرش ِ ظريف ام، چمن ام

يك مغز و صد بيم ِ عسس، فكر است در چارقدم

يك قلب و صد شور ِ هوس، شعر است در پيرهن‌ام

بر ريشه‌ام تيشه مزن، حيف است افتادن ِ من

در خشك‌ساران ِ شما سبز ام، بلوط ام، كهن ام

اي جمله‌گي دشمن ِ من، جز حق چه گفتم به سخن

پاداش ِ دشنام ِ شما، آهي به نفرين نزنم

انگار من زادم‌تان، كژتاب و بدخوي و رمان

دست از شما گر بكشم، مهر از شما برنكنم

انگار من زادم‌تان، ماري كه نيش‌ام بزند

من جز مدارا چه كنم، با پاره‌ي ِ ِ جان و تن‌ام

هفتاد سال اين گُله جا، ماندم كه از كف نرود

يك متر و هفتاد صدم گورم به خاك ِ ِ وطن‌ام

براي رضا سقايي - خنياگر لر

2010-07-26T11:00:00.000-07:00

تکه‎اي از استاد ايرج رحمان پور : مِه او غم سرونه که مردِم میحَنِن سرِ قورِسونیا/ کِردِمِش وِ بیتی که دِ روزِ شادی بوحونَن جَوونیا

براي ديدن بقيه تصاوير به لرنیوز برويد

نمک گیر شب شدن

2010-07-25T21:25:00.000-07:00

خطوط زیر در استقبال شعری از وبلاگ کافه مشق نوشته شد ، وسوسه‏ ای بود از جنس زیرو رو کردن ابیاتی از دیگر شاعران به جهت طبع آزمایی و مشارکت در ذوق ادبی شاید.

صدای گریه های مرا شنیدی و بیدار نشدی
خود را به خواب ناز زده بودی
و چشم نازک کردی تا
چشم های خیس‎ام را نبینی
تقصیر تو نبود ، شب نمک گیرت کرده بود
تا ترک خوردگی لبانم را
که مثل دردهایم
قاچ خورده بود
با نمی از دل شوره ات ؛ تر نکنی

RUMI II

2010-07-24T10:46:00.000-07:00

اثری شنیدی و خوش ساخت از پدرام درخشانی با اجرایی زیبا و خوب از سینا سرلک
قطعات : 1)سر عشق 2)هوای عاشقی 3) چهار مضراب دشتی 4)آواز بختیاری /خدا دونه/ 5)دل بی‌قراره 6)آبشار آب سفید 7)زهی عشق 8)قطب منار 9)بیا تا گل برافشانیم
پدرام درخشانی از شنونده می‌خواهد برای شناخت بیشتر او قطعه‏‏ی ششم را با صدای هرچه بلندتر بشنود و اولین بار که آن را با صدای هرچه بلند تر شنیدم در مسیر الیگودرز به ازنا بودم در اردیبهشت ماه در وهمی از باران ، برف ، جاده و روشنایی آفتاب بعد از گذر از گداری و کمری از کوه، با کورش و رباب زمزمه‏اش کردیم و فریادش زدیم

گفتگو با پدرام درخشانی در خصوص این آلبوم را بخوانید

برای شنیدن آلبوم به اینجا سر بزنید اما اگر خوشتان آمد حتمن اصل آلبوم را بخرید

آی نی زن

2010-07-20T11:03:00.000-07:00

آی نی زن که تو را آوای نی برده است دور از ره٬ کجائی؟

... و به ره نی زن که دایم می نوازد نی٬ در این دنیای ابر اندود

پیکره نی نواز در کنار سی و سه پل اصفهان

دو روایت از گل و بلبل در شاهنامه

2010-07-17T11:36:00.000-07:00

تصویرعمومی در سپهر ادب فارسی از هم نشینی گل و بلبل مشابه چند بیت نخست است که در اینجا آورده شده اما در ابیات سری دوم - به ویژه در آنها که قرمز نوشته شده‌اند - با بیانی متفاوت از این هم نشینی روبر هستیم که کلیشه‎های مرسوم را درنوردیده است

شب تیره بلبل نخسبد همی / گل از بـاد و باران بجنبد همی
بخندد همی بلبل از هر دو آن / چو بر گل نشیند گشاید زبــان
بــه پالیز بلبل بنالـد همی / گل از ناله‌ی او ببالد همی

که داند که بلبل چه گوید همی / به زیر گل اندر چه موید همی

نگه کن سحر گاه تا بشنوی / ز بلبل سخن گفتن پهلوی

همی نالد از مرگ اسفندیار / ندارد بجز ناله زو یادگار

شیرهای خیز برداشته از مزار

2010-07-16T12:07:00.001-07:00

د ِ روزِ نَوَردِت وا سازِ شامیرزا/چنو ناله کِردِم که سنگ هم وریسا

«از زبان ایرج رحمانپور- خنیاگر رنج»

از این قطعه این گونه می‌فهمم که، شاعر از گونه‎ای غریب از گونه‎های «ناله سر کردن» یاد می‎کند که حکایت از چونان ناله‎ای دارد که به گاه نبرد به همراه صدای جادویی و سحر گونه‎ی ساز شامیرزا ناله‌ی شاعر با دمیدن روح به سنگ ، سنگ را هم بر می‎خیزاند.

با این پیش ذهنیت وقتی که وارد گورستان وردنجان شدم ، شیرهای سنگی گویی به مصداق ناله‎ی شاعر به گاه نبرد، از سنگ مزار بیرون جهیده بودند و گویی که آن سلحشور یا بزرگ در خاک خفته بودند که به پیشواز تو آمده‎اند ، پس به حرمت هرچه تمام تر گام پیش نهادم.

شصت سال برآمد

2010-07-15T23:30:00.000-07:00

شصت سال برآمد تا در جستجوی خدای بودم. پس آنگاه دانستم که اویم.- ابویزید بسطامی

گونه ای از اجرای حدود در بین بخشی از مجوس

2010-07-08T21:05:00.000-07:00

اما نکته جالبی که در باب «حدود» و اجرای آن در میان مجوس نقل می‌کند جالب است. می‌گوید هرکس دزدی کند و سه تن عادل بر دزدی او گواهی دهند و خود اقرار کند ، بینی و گوش او را می‌برند و این کار را «درویش»/«دروش» (پانویس کتاب) – می‌خوانند و تاوان آنچه به سرقت برده است از او گرفته می‌شود ، اگر بار دیگر دزدی کرد به دو گواه عدل کفایت می‌شود و تاوان آنچه به سرقت برده است از او گرفته می‌شود و آن علامتها را به جای یک گواه تلقی می‌کنند و در موضعی دیگر از بینی و گوش او بریدگی ایجاد می‌کنند. اگر بار سوم دزدی کرد یک گواه کافی است و تاوان آنچه به سرقت برده است از او گرفته می‌شود و در جای دیگری از گوش و بینی او بریدگی ایجاد می‌شود. حال اگر بار چهارم دزدی کرد بدون گواه هرچه مدعی خواستار آن شود باید بپردازد.

از مقدمه شفیعی کدکنی بر کتاب آفرینش و تاریخ مطهر بن طاهر مَقدسی

تاریخ مشترک ایرانیان و اعراب

2010-07-08T20:41:00.000-07:00

--- در پایان این فصل (دوازدهم) بخشی از تاریخ مشترک ایرانیان و اعراب جنوب جزیره عربستان و یمن را می‌آورد و اطلاعات مهمی در باب وضع آنها ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که در میان اینان آیین مزدکی رواج داشته است.

... سپس به یاد کرد شرایع اهل جاهلیت می‌پردازد و می‌گوید در جاهلیت عرب همه ادیان وجود داشته و پیروان همه ادیان در میان ایشان بود‌اند و توضیح می‌دهد که «زندقه» و «تعطیل» در میان قریش و «آیین مزدکی» و «مجوسیت» در میان بنی تمیم و یهودیت و نصرانیت در بنوغسان و شرک و بت پرستی در دیگر قبایل ایشان بوده است.

از مقدمه شفیعی کدکنی بر کتاب آفرینش و تاریخ مطهر بن طاهر مَقدسی

پیدایش انسان به روایت بیدل

2010-07-08T20:26:00.000-07:00

هیچ نقشی بی‌هیولا قابل صورت نشد

آدمی هم پیش از آن کآدم شود بوزینه بود – بیدل

این است شعر

2010-06-29T23:16:00.000-07:00

از کتاب گفتگوها صدای حیرت بیدار – زیر نظر مرتضی کاخی – انتشارات مرواردید – انتشارات زمستان – چاپ دوم پاییز 1388 - ص 108 و 109

... من خواسته‎ام قصه‎ای بگویم ، زمزمه‎ای بکنم همین و بس. .... در آن لحظه پرشده بودم از از یک معنی که آزارم می‎داد و می‎خواستم این معنی را به صورتی منتقل کنم که ازش رها بشوم، این مثل این است که گرهی از درون آدم گشوده می‎شود، یک نوع راحتی به آدم دست می‎دهد، فرض کنید مثل وظیفه‎ای است که ادا شده و به این وسیله افزوده شده به هستی، به کائنات.آدم در این لحضه واسطه‎ای است ؛ وسیله‎ای است فرض کنید موجی از جایی برسد به آدم ، در مغز آدم یا بهتر بگویم با تعبیر قدیمی خودمان، در دل آدم تبدیل بشود به نور و بیاید بیرون. ذهن مواد خامی را بگیرد و تبدیل کند به نور و این نور را بپراکند. این است شعر. و برای من در لحظات بیتابی و سرشاری(به قول بعضیها الهام) چنین است که گویی کسی در گوشم آهسته زمزمه‎ای کرده است، مثل آواز فراموش شده‎ای که می‎خواهد به یاد بیاید، آهسته آهسته و کم‎کم لرزان و لغزان، تکه تکه به هم پیوند می‎خورد، رشته‎ها به هم وصل می‎شود، در تیرگی‎ای که آرام آرام روشن می‌شود و روشن و روشن‎تر تا آنگاه که در نور محض می‌بینیم آن نهفته بیدار و آشکار شد. آن ترنم پنهانی و مبهم چون نغمه‌ای از ابهام درآمد و نت‌ها نوشته شد، مثل خوابی که آدم دیده باشد و کم‎کم به یادش بیاید، پرده تاریکی و پوشیدگی و ابهام از روی آن تصویر ذهنی برداشته می‌شود، تصویری که انگار در جایی به من نشان داده‌اند و اکنون باید خود من آن تصویر را بر صفحه‌ای نقش کنم، این پرده‌برداری از روی آن تصویر هم یکباره صورت نمی‌گیرد، بلکه آهسته آهسته، هر لحظه مثل کشفهای کوچکی از گوشه کنارهای تصویر، و کوشیدن و جوشیدن و خروشیدن، تا کم‌کم تمامی تصویر بر صفحه نقش ببندد و در روشنی آشکار جلوه کند. بدین گونه است که شعری از نهانگاه ضمیر و قلمرو حسیات و عواطف و خطورهای خاطر، بر دفتر می‌نشیند، این کار و این حال به هیچ وجه با آن حسابگریها و دقتهای هشیارانه پیشاپیش سازگار نیست. والسلام و نامه تمام.

دیدار و شناخت «م.امید» - برگرفته ار :دفترهای زمانه ، گردآوری و تدوین سروس طاهباز ، چاپ او اسفند 1374 – گفتگو ی سیروس طاهباز- محمدرضا شفیعی کدکنی – اسماعیل خوئی با مهدی اخوان ثالث

شیوه زنی

2010-06-28T22:31:00.001-07:00

چو بهمن به زابلستان خواست شد

چپ آوازه افکند و از راست شد!

شیوه زنی : تعبیری از مهدی اخوان ثالث

صمد بهرنگی و گلسرخی از دریچه‎ای دیگر

2010-06-25T12:26:00.000-07:00

در استقبال از مطلبی درباره صمد بهرنگی در وبلاگ شکست سکوت

... من البته گناه همه این انحرافها و نارسائیها را نیز به پای رژیمی می‌نویسم که با کشتن آزادی و در انحصار خود گرفتن منابع معرفت و فرهنگ و... ، ما را از درک ضرور و نقد درست خویش نیز دور داشته بود. در آن گونه موقعیتها اساسا تفکر نیز ممتنع می‌شود. در آن دوره کمتر کسی در اردوی خودی تفکر و انتقاد می‌توانست بگوید داشتن و نداشتن یک عقیده سیاسی ، در آغاز ، نه اعتباری به یک اثرهنری می‌بخشد و نه از ارزش آن می‌کاهد. پس کسی نمی‌گفت بهرنگی معلم شریف و مبارز و مردم دوستی است که آرمانش برای تعلیم و تربیت کودکان فلک زده این جامعه و توزیع عادلانه فرهنگ در میان همه مردم ، به مراتب از داستان نویسی‌اش فراتر و نیرومند‎تر است. یا کسی نمی‌توانست به این جابه‎جاگیری توجه دهد که گلسرخی قهرمان پرشور و پاک باخته‎ای است ، اما شعرش هرگز به قدرت سرنوشتش نیست، بلکه به تبع از موقعیتش مطرح شده است.

ز کتاب : چشم مرکب - نواندیشی از نگاه شعر معاصر - محمدمختاری- انتشارات توس - ص 69

غم کهن

2010-06-25T12:08:00.000-07:00

با یار نو از غم کهن باید گفت

با او به زبان او سخن باید گفت - نجم الدین رازی

تمدن

2010-06-12T23:18:00.000-07:00

يعنی پيش‌بينی‌پذيرشدن توالی امور و رفتار آدمها - محمد قائد

خاندان برمکی

2010-06-11T22:11:00.000-07:00

در تاریخ بیهقی که دیروز برای دوستان می‌خواندم این بخش از کتاب بسیار جالب است و خواندنی : «هارون‌الرشيد روي‌ سوي‌ يحيي‌ برمكي‌ كرد و گفت‌ اين‌ چيزها كجا بود در روزگار پسرت‌ فضل‌؟ يحيي‌ گفت‌ زندگاني‌ امير دراز باد اين‌ چيزها در روزگار امارت‌ پسرم‌ در خانه‌هاي‌ خداوندان‌ اين‌ چيزها بود به‌ شهرهاي‌ عراق‌ و خراسان‌. هارون‌الرشيد از اين‌ جواب‌ سخت‌ طيره‌ شد چنان‌ كه‌ آن‌ هديه‌ بر وي‌ منغص‌ شد و روي‌ ترش‌ كرد و برخاست‌ از آن‌ خضراء برفت‌».حکایت غنیمتهایی است که علی بن عیسی که از طرف هارون والی خراسان شده بود ، برای جناب خلیفه فرستاده و جواب صریح و زیبای یحیی برمکی

شعر امروز می‌خواهد

2010-05-23T12:05:00.000-07:00

از کتاب : چشم مرکب - نواندیشی از نگاه شعر معاصر - محمدمختاری- انتشارات توس - شناسنامه کتاب

... خطابه ، زبان جدال ماست با دیگران ، اما شعر جدال ماست با خود .

به قول پل ریکور « شعر زبانی است چند آوایی که در برابر تک آوایی زبان علم و سیاست قرار دارد.»

شعر امروز می‌خواهد بر ساخت‌هایی که به وفوردیده می‌شده است و می‌شود، در عمق و نهاد بشورد. زیرا می‌خواهد خود و دیگری را که باز پیچیده در «خود» است مخاطب خویشتن سازد. دیگری را تنها به گونه خویشتن ، و گرفتار یا در گیر چون «خویش» در یک هزارتوی درد آمیز و مبتلا بازیابد. می‌کوشد در همان موقعیت برابر، و به تساوی با شأن و حضور و قدرت و حق خود به او بنگرد. جای خود و دیگری را در عمق با هم عوض کند. در عمق فرهنگ به نجوا و گفتگو پردازد. در اعماق خویشتن، رابطه دیرینه شبان - رمگی را وانهد، و بشکند. از ساخت استبدادی به درک حضور دیگری برسد. تنها همان فاصله‎ای را که خود با سخن دارد ، برای دیگری یا خواننده نیز در نظر گیرد یا بپسندد. در چنین موقعیتی دیگر آدم بر سر کسی هوار نمی‌کشد. خود را جدا نمی‌انگارد. فقط گناه دیگران را نمی‌بیند. همه کاسه کوزه‌ها را تنها سر دیگری نمی‌شکند. دیگری را در آن پایین مورد خطاب و عتاب قرار نمی‎دهد. از موضع خود مطلق ، دیگری را به عمل و یا به گفتار نمی‌خواند. به صراحت یا در لفافه نیز نمی‌گوید آهای رمگان و کوچکان و پیروان و حتی هم‌رزمان و مردمی که سخت نیازمند راهنمایی هستید! با شما هستم! آمده‎ام این‌جا و آن‌جایتان را اصلاح کنم. حالم از همه چیزتان به هم می‌خورد. حواستان را جمع کنید. و آنچه را من می‌بینم ببینید تا رستگار شوید. باور کنید در بسیاری از نوشته‌ها و گفتارهای همین چهار دهه نیز می‌توان بدتر از این گونه بیان‎ها را هم ، خواند و دید. هم اکنون در بخش قابل توجهی از جامعه ما چنین وضعی برقرار است. به همین سبب نیز شعر امروز از آن فاصله می‌گیرد ، تا به گفت و شنید در اعماق برسد.

زبان به کام سیاست

2010-05-14T20:30:00.000-07:00

از کتاب : چشم مرکب - نواندیشی از نگاه شعر معاصر - محمدمختاری- انتشارات توس - ص 83و 84

من چند سال پیش در مقاله‎ای با عنوان « زبان به کام سیاست » توضیح داده ام که چگونه سیاست‎های تعدیل اقتصادی ، به واژه سازی‎ها، اصطلاحات، واژه‎ها و ترکیبات وصفی و نحوی روی می‎آورند که اقتضای گرایش و روش استقرار آن‌ها است. در نتیجه زبانی که در عرصه سیاست‌های حاکم ، پر بود از کلماتی با معناهای صریح سیاسی - اجتماعی - مردمی ، و طنطنه و طنین کوبنده تهییجی و هیجانی انقلابیون ، جای خود را به یک زان کارشناسانه ، دو پهلو ، ظاهر ساز ، توجیه گر ، بی‎رمق و فارغ از مردم می‌دهد که در پی مقاصد دیگری است. مقاصد که تعدیل شد زبان نیز تعدیل می‎شود ، سپس بحث و برنامه و تبلیغات مناسب پیدا می‎شود. واژه‎ها و اصطلاحاتی چون قسط و عدل و مستضعف و کوخ نشین و پابرهنگان و جنگ فقر و غنا و اختلاف طبقاتی و آموزش رایگان و غیره جای خود را به اصطلاحات جدید مناسب با سیاست‎های تعدیل می‎دهد. به جای مستضعف از «اقشار آسیب پذیر» یاد می‎شود. به جای رعایت زندگی «پابرهنگان و کوخ نشینان» ، «نمایش تجمل» در دستور کار قرار می‎گیرد. برای پرهیز ار قبح «اخراج» کارگران و کارمندان و ... از «گارگران تعدیل شده» ، «تعدیل نیرو» و «ریزش نیرو» سخن به میان می‎آید. به جای «آموزش رایگان»، «مشارکت مردمی» در امر آموزش و پرورش ، و «مدارس غیر انتفاعی» و «نمونه مردمی» مطرح می‎شود، و از خلف اله پول می‎گیرند. یا سرمایه خصوصی را به حوزه آموزش ترغیب می‎کنند. حتی جالب توجه است که در تابلوهای تبلیغاتی هم می‏نویسند: « با پس انداز به عدالت اجتماعی» می‏رسیم»!.

باغ های روشنایی

2010-05-07T09:48:00.000-07:00

از کتاب : باغ های روشنایی – نویسنده: امین معلوف – مترجم: میترا معصومی - نشر قطره – چاپ سوم تابستان 1385 –– تیراژ 1100 نسخه

[ شاپور ساسانی در خطاب به مانی] در مورد شخص من ، مشکلی نمی‎توانست پیش بیاید ، زیرا من در کنار پدرم به او کمک کردم تا این سلسله را بنا کند و در دوران حیات او در اداره امور مملکت با او شریک بودم. ولی روزی که من نباشم ، موبدان اجرای این امتیاز عجیب را خواستار خواهند شد. در ضمن از هم اکنون ، آنها در گوش پسران و برادران من نجوا می‌کنند که برای رسیدن به قدرت می‎بایست در مقابل خواسته‌های آنها سر فرود آورند.

برای خواندن مطلبی پیرامون مانی به ایران نام سر بزنید.

بازنشر آیدین فرنگی از گزارشی از نشست "گذری بر ادبیات گنوسی" شهرکتاب به روایت دکتر ابوالقاسم اسماعیل پور

خشکسالي و تو بخوان (زمين لرزه) به روايت عالي پيام

2010-04-25T04:37:00.000-07:00

با دو تا گوشم شنیدم شیخ شهر/روز جمعه بر فراز منبری /شیره ها را خورد و حکمت در نمود/گفت: ای شیره سرا پا شکّری/بعد از آن فرمود این طوفان و سیل/در اروپای به این پهناوری/باشد از بی بند و باری زنان/بی حجابی، لخت و عوری، دلبری/گفتم: ای شیخ اجل، صد آفرین/بر چنین کشف ثقیل الباوری/مانده ام انگشت بر لب از کجا/کرده ای این کشف، خیلی محشری/این چنین کشف هوا پلتیک را/ثبت باید کرد، ثبت محضری/تازه فهمیدم شقیقه با گوزن/ربط دارد در بلاد کافری/"تخم کفتر" خورده ای ای ناقلا/کاین چنین افکار را می پروری؟/من گمانم وحی بر تو می شود/مرگ من... جان قلی... پیغمبری؟/پس اگر نه این همه اسرار را /از کجای خویش در می آوری؟/من شنیده بودم این حرف ظریف:/هر کجا جنگ است در هر کشوری/پای یک زن در میان باشد، ولی/نه امور جوی و بالا سری/پس اگر این است ای شیخ بزرگ/بهتر از هر کس خودت مستحضری/خشکسالی در بلاد مسلمین/از گناه چادر است و روسری/رودها خشک و درختان زرد رو/مرد گاو مشد حسن از لاغری/تا ببارد برف و باران از هوا/در هوای سرد ماه آذری/امر کن زن ها کمی شل تر کنند/روسری را این وری یا آن وری/تا مگر باران ببارد بر زمین/محض ابروی زری، خال پری/بعد از آن درویش کن چشم خودت/یا نگاهش کن به چشم خواهری/تا که دیدی سیل جاری شد، بگو/بس کنند آن عشوه و عشوه گری/روی خود محکم بگیرند آن چنان/کاسمان وا ماند از سیل آوری/گر چه با این حرف ها شیخ کبیر/آبروی شیخ ها را می بری/لیک ممنونم برای طنز ما
دمبدم مضمون نو می پروری/حال می فهمم چرا اشعار من /هر کجا دارد هزاران مشتری / شیخ اگر کفر است آن چه گفته ام/کفر ما ها را تو در می آوری /خر تصور کرده ای این قوم را /یا که خود "بل نسبت" خرها، خری؟ /گر شود سوراخ سقف آسمان /این چنین باید بگیری پنچری؟/بنده می پنداشتم هالو منم/تو که از هر هالویی هالوتری

وبلاگ محمدرضا عالی پیام (آقای هالو)

گره خوردگی عاطفه و تخيل

2010-02-26T11:55:00.000-08:00

شعر گره خوردگی عاطفه و تخيل است كه در زبانی آهنگين شكل گرفته است .

ازکتاب : ادوار شعر فارسی: از مشروطیت تا سقوط سلطنت /چاپ اول(ویرایش دوم) 1380 / تیراژ 5500 نسخه/ انتشارات سخن / صفحه 86 /

تصویر از آدينه بوک

شعر از زبان اخوان

2010-02-19T12:22:00.000-08:00

شعر محصول بي‌تابي ِ آدم است در لحظاتي که شعور نبوت بر او پرتو انداخته.

از کتاب : صداي حيرت بيدار - انتشارات مرواريد/انتشارات زمستان- ص 20 - گفتگوهاي مهدي اخوان ثالث - رير نظر مرتضي کاخي- چاپ دوم 1382

در کتابنامه مشخصات کتاب را ببینید و در همانجا سری به آثار دیگر اخوان بزنید

نیچه و تنها خدایی که نمرده است

2010-01-30T11:20:00.000-08:00

تنها بدان خدایی ایمان دارم که رقص بداند.
نیچه - کتاب چنین گفت زرتشت - ترجمه داریوش آشوری - چاپ هجدهم 1381 - انتشارات آگاه - ص 53

چریکه

2010-01-23T10:19:00.000-08:00

برگرفته از کتاب : داستانهای ایرانی – نوشته احمد تمیم داری – حوزه هنری – تهران 1377 – چاپ اول

آوازی است که در ضمن آن قصه یی تعریف می شود و به گونهء معمول با موسیقی و حرکات موزون همراه است. ویژگی های این نوع ادبی را این گونه می توان برشمرد:
الف . داستان ناگهانی و بدون مقدمه شروع می شود.
ب . زبان داستان بسیار ساده است.
ج . داستان به طریق گفتگو و کردار بیان می شود.
د. مضمون داستان در بیشتر موارد سوگ آور ( Tragic ) است . البته داستانهای شادی آور (Comic) نیز در این نوع وارد شده است.
ه . در این نوع داستان راوی یا خواننده از بند تکراری استفاده می کند، همچون بندی که در ترجیع بند تکرار می شود.
و . چریکه به گونه معمول از یک بخش تشکیل می شود. حوادثی که منجر به بحران می شوند به سرعت و پشت سرهم می آیند. به جزئیات داستان و عواملی که داستان را احاطه می کند کمتر پرداخته می شود. عنصر نمایشی یا جنبه نمایشی در آن بسیار قوی است.

برای دانستن از او اینجا را بخوانید

شگرفترین و زیانبارترین فاجعۀ آفرینش رخ داد

2010-01-06T13:10:00.000-08:00

« در آغاز ، جهان روشنی و تیرگی ، سرزمین نیروهای مزدایی و اهریمنی ، نیکی و بدی ، آسمان و زمین ازهم جدا بود . سرزمین فروغ از نیمروز (جنوب) به سرزمین تیرگی می رسد . روزگاری نیروهای تاریکی ، دیوان به سالاری اهریمن ، به سرزمین روشنی تاختند . اهریمن در پیکرۀ ماری سهمگین از فرود به سرزمین «اورمزد» راهی جست . دیوان از هر سوی ، چونان انبوهی از مگسان به آفرینش پاک تاختند ، آن را به تباهی کشیدند ، آلودند . آسمان تیرگی گرفت ، آب پاک از گوارایی بی بهره شد ، زمین را جانداران گزنده و آزار گر ، «خرفستران» فروپوشیدند ، گیاهان رخشان پژمردند ، «ایوک دات» ، گاو نخستین و «گیومرث» ، نخستین مرد ، ازمیان رفتند ، بدین سان شگرفترین و زیانبارترین فاجعۀ آفرینش رخ داد ، نیکی با بدی درآمیخت ، .... بدین سان گومیچشن ، زمانه رنج و اندوه و آزار، بستر نابودی و مرگ آغاز گرفت.

* ازگونه ای دیگر – میرجلال الدین کزازی - چاپ اول – نشرمرکز – تهران 1368 صفحه 4 *

« در ازل ، هرمزد بود و اهریمن ؛ یکی در روشنایی لایتناهی بر فراز ، و دیگری در تاریکی بی پایان ، در فرود . هرمزد ، دارندۀ علم مطلق ، ازبودن اهریمن و آمیختگی دو آفرینش و نبرد آینده آگاهی داشت. پس آفرینش را که ابزار جدائی فرجامین است ، به مینوئی بیافرید . سه هزار سال از آفرینش مینوئی هرمزد گذشت که تازش اهریمن سرگرفت . در آغاز تازش ، اهریمن دیوان را ساخت و به جهان روشن بر تاخت . هرمزد زمان کارزار را به نه هزار سال پیمان نهاد و با سرودن «اهونور» او را باز به تاریکی مدهوش افکند ، به سه هزار سال .راندن اهریمن جز به روائی آفرینش نشود و آفرینش جز به زمان رواج نیابد و با خلق زمان ، ناگزیر هردو آفرینش ، پدید می آیند : آفریدگان هرمزد و آفریدگان اهریمن . پس هرمزد زمان بیکران را کرانمندی بخشید و تن آفریدگان خویش را از روشنائی پدید آورد و نیز وای ِ درنگ خدای ، خدای جنگ و مکان ، را که ابزار آفرینش است . اهریمن ، به مقابله ، تن خاکستری تباه آفریدگان خویش را ساخت و در برابر هر آفریدۀ نیک ِ هرمزد ، به خلقی زشت و پلید دست یازید . هرمزد جهان را از قوه به فعل درآورد و به بهری از آفرینش مینوئی خویش صورت مادی و گیتی داد . هنگامی که آفریدگان را به مینوئی آفرید ، چون مادر بود و هنگام خلقت گیتی ، چون پدر ». *پژوهشی در اساطیر ایران – مهرداد بهار- چاپ چهارم – انتشارات آگاه – تهران 1381 صفحه 31 *

یادداشت: این پست در شامگاه پنجشنبه 16/10/88 تکمیل شد.

کنیزک به امانت سپردن

2009-12-26T12:10:00.000-08:00

از کتاب : قلندریه در تاریخ – نویسنده: محمدرضا شفیعی کدکنی – انتشارات سخن – چاپ اول 1381 –– تیراژ 5500 نسخه

نقل است در نیشابور، بازرگانی کنیزکی ترک داشت به هزار دینار خریده و غریمی داشت در شهری دیگر. خواست که به تعجیل برود و مال خود از وی بستاند و در نیشابور بر کس اعتماد نداشت که کنیزک را به وی بسپارد. پیش بوعثمان حیری آمد و حال بازنمود. بوعثمان قبول نمی‎کرد.. شفاعت بسیار کرد و گفت: در حرم خود او را راه ده که هرچه زودتر بازآیم. القصه، قبول کرد. آن بازرگان برفت. بوعثمان را نظر بر آن کنیزک افتاد و عاشق او شد. چنانک بی‎طاقت گشت. ندانست که چه کند، برخاست و پیش شیخ خود ابوحفص‌ِ حداد رفت. ابو حفص او را گفت: «ترا به ری می‌باید رفت پیش یوسف بن‎الحسین.» بوعثمان در حال عزم عراق کرد. چون به ری رسید، مقام یوسف‎ِ ِحسین پرسید. گفتند: «آن زندیق مباحی را چه کنی؟ تو اهل صلاح می‎نمایی. ترا صحبت او زیان دارد.» از این نوع چندی بگفتند. بوعثمان از آمدن پشیمان شد. بازگشت. چون به نیشابور آمد، بوحفص گفت :« یوسف حسین را دیدی؟» گفت : «نه.» گفت:«چرا؟» حال بازگفت که شنیدم که او مردی چنین و چنین است، نرفتم و باز آمدم. بوحفص گفت: «بازگرد و او را ببین.» بو عثمان بازگشت و به ری آمد. و خانة او پرسید. صد چندان دیگر بگفتند. او گفت: «مرا مهمی است پیش او» تا نشان دادند. چون به در خانه او رسید پیری دید نشسته پسری اَمرَد در پیش او، صاحب جمال و صراحی و پیاله‎ای پیش او نهاده و نور از روی او می‎ریخت. درآمد و سلام کرد و بنشست. شیخ یوسف در سخن آمد و چندان کلمات عالی بگفت که بوعثمان متحیر شد. پس گفت:«ای خواجه! از برای خدا با چنین کلماتی و چنین مشاهده‎ای، این چه حال است که تو داری ؟ خَمر و اَمرَد! » یوسف گفت:«این امرد پسر من است و قرآنش می‌آموزم و درین گلخن صراحیی افتاده بود، برداشتم و پاک بشستم و پرآب کردم که هرکه آب خواهد بازخورد که کوزه نداشتیم.» بوعثمان گفت:«از برای خدای چرا چنین می‌کنی تا مردمان می‌گویند آنچه می‌گویند؟» یوسف گفت: «از برای آن می‌کنم تا هیچ کس کنیزکِ ترک به معتمدی به خانة من نفرستد.» بوعثمان، چون این شنید، در پای شیخ افتاد و دانست که این مرد درجه‌ای بلند دارد.
درباره کتاب اینجا و اینجا مطالبی برای خواندن هست

به وبلاگ زندیق سر بزنید و عکس از اینجا

کلاس درس خالی مانده از تو

2009-12-11T12:33:00.000-08:00

شعری از: هیلا صدیقی - بخوانید و بشنوید///

هوا بارانی است و فصل پاییز/ گلوی آسمان از بغض لبریز// به سجده آمده ابری که انگار/ شد ه از داغ تابستانه سر ریز// هوای مدرسه بوی الفبا/ صدای زنگ اول محکم و تیز// جزای خنده های بی مجوز/ و شادیها و تفریحات ناچیز// برای نوجوانی ها ی ما بود / فرود خشم و تهمت های یک ریز// رسیده اول مهر و درونم / پر است از لحظه های خاطرانگیز// کلاس درس خالی مانده از تو / من و گلهای پژمرده سرمیز// هوا پاییزی و بارانی ام من / درون خشم خود زندانی ام من // چه فردای خوشی را خواب دیدیم / تمام نقشه ها بر آب دیدیم // چه دورانی چه رویای عبوری / چه جستن ها به دنبال ظهوری // من و تو نسل بی پرواز بودیم / اسیر پنجه های باز بودیم // همان بازی که با تیغ سر انگشت/ به پیش چشمهای من تو را کشت // تمام آرزو ها را فنا کرد / دو دست دوستیمان را جدا کرد // تو جام شوکران را سر کشیدی / به ناگه از کنارم پر کشیدی// به دانه دانه اشک مادرانه / به آن اندیشه های جاودانه // به قطره قطره خون عشق سوگند / به سوز سینه های مانده در بند// دلم صد پاره شد بر خاک افتاد / به قلبم از غمت صد چاک افتاد // بگو ـ بگو آنچا که رفتی شاد هستی / در آن سوی حیات آزاد هستی // هوای نوجوانی خاطرت هست / هنوزم عشق میهن در سرت هست // بگو آنجا که رفتی هرزه ای نیست / تبر، تقدیر سرو و سبزه ای نیست // کسی دزد شعورت نیست آنجا / تجاوز به غرورت نیست آنجا// خبر از گورهای بی نشان هست / صدای ضجه های مادران هست// بخوا ن همدرد من هم نسل و همراه / بخوان شعر مرا با حسرت و آه // دوباره اول مهر است و پاییز / گلوی آسمان از بغض لبریز// من و میزی که خالی مانده از تو / و گلهایی که پژمرده سر میز //

ما دختران جمشیدیم

2009-12-02T10:47:00.000-08:00

...
ارنواز: از ما فرزند می‌خواهد شهرناز – چیزی بگو !
شهرناز: آه - تو نمی‌دانی چه سخت است زادن فرزندی که از او بیزاری !

ضحاک: بیزار؟ من فرزندانم – دو نرینه – را می‎خواهم!
شهرناز: فرزند می‌جویی ضحاک؟ دو برنا پسرت؟ تاب شنیدن داری؟ تو بگو ارنواز!
ارنواز: نه – تو بگو که اینهمه افسانه می‌دانی!
شهرناز: این شب واپسین – همین امشب – با مغز سر دو فرزندت، مارهای تو را در خواب کرده‎ایم!
ضحاک: [ضربه خورده] شما راست نمی‌گویید!
شهرناز: ما دو مار زاییدیم ضحاک، و یک ضحاک این جهان را بس بود!
ضحاک: شما دور مار گزیده به من نیش می‌زنید! نگویید که سرشان را به سنگ کوبیدید!
شهرناز: آنها فرزندان مارهای تو بودند – نه تو!
ضحاک: کدام منم و کدامین مارهای من! کدامین راست است و کدام افسانه؟ آه ضحاک ، تو خام این زنان شدی، که اگر آهِرمن یارِ من است، پس او نیز خام ایشان است!
شهرناز: ما تو را هزار و یک فرزند آوردیم!
ارنواز: هزار و یک بُرنا گریختند، آن گاه که ما تو را در خواب می‌کردیم و مارهای تو را بیدار. اکنون تو در چنبره‌ی شهربند این هزار و یک تنی، که به کین خواهی کشتگان خود می‌آیند!
ضحاک: [هوش از سرش رفته] راست نمی‌گویید!
شهرناز: از این دریچه‎ها بنگر ضحاک، بیرون هزار و یک آتش است. هزار و یک مردِ مردانه، که تیغ آهِخته می‌رسند. آیا هنگام نیست که مارهای تو نیش بر خویش زنند، یا شاید پیش از آن برتو؟ ...
...
ارنواز: [زنجیر می‌اندازد گردن ضحاک] هنگام شد که سر به پالهنگ بسپری ضحاک، که جابان و جاندار ، شمشیر نهاده گریخته‌اند!
ضحاک: [بر زانو] نام شما زدوده خواهد شد! شما بی‎خردید! پهلوانان می‌آیند و مرا زنجیر می‌کنند، و شما را جز سرزنش نمی‌رد بیدن که همسران من بودید! در داستانها که از این پیکار می‎کنند سخنی از شما نخواهد رفت، آری – در این پیروزیِ در راه، کسی یادی از شما نخواهد کرد!
شهرناز : من این برای نام نکردم ضحاک، خواهرم ارنواز نیز. ما دختران جمشیدیم، جهان به داد می‎گستریم – و خود اره می‌شویم!
از کتاب : شب هزار و یکم – نویسنده: بهرام بیضایی – انتشارات روشنگران و مطالغات زنان – چاپ دوم 1383 –– تیراژ 3000 نسخه
عکس‎ها از ایران آکتور و ایران تئاتر و عکاسي

کلاغ سفید، پر

2009-11-24T10:51:00.000-08:00

بی‎آنکه بدانی حرف زده‎ای / بی‎آنکه بدانی زنده بوده‌ای / بی‎آنکه بدانی مرده‎ای.

ساعت را بپرس کمکت می‌کند / از هوا حرف بزن کمکت می‌کند / نام مادرت را به یاد بیاور / شکل و تصویر کسی را

سریع! از چیز کوچکی آغاز کن / مثلا رنگ‎ها مثلا رنگ زرد /سبز ، اسم چند نوع درخت

به مغزی که نیست فشار بیاور / فصل‎ها را ، مثلا برف

سریع باش ، سریع / چیزی برای بودنت پیدا کن ، دُور بردار / ممکن است بفیه چیزها یادت بیاید

سریع! وگرنه / واقعا / به مرگت / عادت ،کرده‎ای .

از کتاب"خندیدن در خانه‌ای که می‌سوخت" -

اثر شهرام شیدایی ، چاپ اول 1379 - موسسه انتشاراتی کلاغ سفید

عکس و نشان از وبسایت شهرام شیدایی
و خبر درگذشت او را از اینجا بخوانید

شیرین کاری با زمان

2009-11-22T10:31:00.000-08:00

به روی لاله و گل خواستم که می‌ ، نوشم
ز شیشه تا به قدح ریختم ، بهار گذشت
مرتضی قلی خان شاملو
از شاعران دوره صفویه

****

بر لب بحر فنا منتظریم ای ساقی
فرصتی دان که ز لب تا به دهان این همه نیست
حافظ

تصویر از وبلاگ آزیتا قهرمان

قرص نان

2009-11-17T07:15:00.000-08:00

آقا ،‌ آقا ، آقا از اين قرصا مي‌خوام –
آقا ،‌آقا …
بچه ، كم شلوغ كن ، چه خبر ته ؟‌
آقا قرص مي خوام ،‌ آقا جلدش اينه ،‌آقا مامانم جلدشو داد گفت آقا از اينا بدين –
آقا تورو خدا زود باشيد –
آقا درد داره –

پول داري ؟‌

آره آقا ، يه دقيقه وايسيد - ، تو اين جيب … ، نه تو اين يكيه ، ايناهاش ، آقا تورو خدا زود باشيد ، بايد نونم بخرم –

خوب پس نسخه‌ات كو ؟

آقا مامانم جلدشو داد گفت آقا از اينا بدين ، گفت …

خيله خوب ، نمي‌خواد –

آقا مرسي –

آقا ، آقا يه دونه –

بچه بيا برو توصف –

آقا ما يه دونه مي خوايم برا مامانمون ،‌آقا مريضه –

بچه دروغ نگو –

آقا به خدا مريضه ، اينم قرصا شه –

آقا بش بديد بره گناه داره –

چيچي خانم گناه داره – اين جوري كار ياد مي‌گيره –

بابا بش بديد بره –

خيله خوب ، آقا شاطر يه دونه به‌اش بده ، اما فقط همين يه دفه باشه ها –

آقا مرسي اينم پولش –

مامان – مامان –
قرص – قرص –
مامان – مامان –
قرص – قرص –

آب – ليوان – سرفه – عينك – مشق – قرص - مامان – درد – خواب – ديكته – دفتركاهي – مداد سياه –

آن مرد داس دارد – بابا نان داد – آن مرد در باران آمد –

داس – ماه – نان – قرص – خواب – خواب – خواب –

خانوم اجازه ، مي‌گم – مامانمون - خانوم اجازه – خانوم ، مي‌گم – مامانمون – خانوم ، تورو خدا ، نزنيد – مامان – خانوم – مامان – خانوم –

دفعه‌ي آخرت باشه – وگرنه ، جريمه‌هات دو برابر مي‌شه –

نان – نان – نان – نان – نان –
مامان –
داس – داس – داس – داس – داس –
مامان –
مرد – مرد – مرد – مرد-
مامان –
بابا – بابا – بابا – بابا –
مامان –
قرص – درد- سرفه – ليوان – دفتركاهي – قرص – مداد سياه – خواب -
داريوش دوله – 18/08/81

راز آفرینش

2009-11-09T10:48:00.000-08:00

آشفته بود و خسته ، از ساختمان كه داشت خارج مي شد پرستار لاغر اندام با آن چشمهاي سبز و موهاي بور ، نگاهي به او انداخت و نيمكت روبرو را نشانش داد. درد كتف چپش هم مثل هميشه به سراغش آمده بود و يك ريز تير مي‌كشيد. زير بغلش از عرق طوق انداخته بود و پيراهنش درآن قسمت به زردي مي زد. وقتي به نيمكت رسيد تقريبا وارفت چشمهايش را براي لحظه‌اي بست. هنوز كمي زود بود تا با وقايع درون اتاق عمل ارتباط برقرار كند.نيمكت كمي كوچك بود، زماني كه روي آن دراز كشيد لبه آن پاهايش را اذيت مي‌كرد با اين حال خودش را روي آن مچاله كرد. اين كار تصويري گنگ و تار از دوران كودكي را جلوي چشمش نقش نمود، به يادش آمد كه در حياط خانه قديمي شان هم ، نيمكتي داشتند كه آن موقع ‌ها براي او خيلي بزرگ بود و او هرچه سعي مي‌كرد تا كه در حالت دراز كش ، هم قد نيمكت باشد ، نمي شد كه نمي شد.چشم‌ها را بست ، گونه‌هايش آهن را لمس مي‌كرد. بوي خاك باغچه دماغش را پر كرده بود. ياد ديوارهاي گاهگلي افتاد – تصوير كودكي ، نيمكت ، حياطي قديمي ، اتاق عمل ، كودك – همه رژه مي‌رفتند، چشم‌ها را باز كرد، برخاست و نشست ، نگاهي به اطراف انداخت ، واقعيت داشت ، كودك .بله او اكنون خود صاحب كودكي شده بود و در حياط يك بيمارستان در كشوري اروپايي با چشماني خسته و نيم بسته روي نيمكتي تر و تميز نشسته‌ بود، نيمكتي كه او را به دنيايي دور دست در خانه‌اي قديمي با ديوارهاي گاهگلي و حوضي آبي رنگ در حاشيه‌اي از كوير ايران پيوند مي داد.به آن دو نفر ديگر فكر كرد. يكي‌شان تازه واردي بود كه مثل سنجاق، سه تن را به هم پيوند مي‌داد و ديگري دختري بود ريز نقش و خجالتي از اهالي كرواسي با تابعيت آلماني كه چشماني به رنگ خاك داشت. دختري بود كه توانسته بود او و آوارگيهايش را در اين خاك غريب پناهگاهي باشد. دست آخر بعد از آن همه دوندگي و پرسه ، ازدواج در آلمان با يك تبعه آن كشور مشكل اقامتش را حل كرد.تا يكي دوساعت پيش كه آن پرستار آلماني او را به داخل اتاق زايمان راهنمايي كرد، هرگز چنين احساسي را در خود تجربه نكرده بود. وقتي به داخل جايگاه مخصوص راهنمايي‌اش كردند. متعجب شده بود كه او را براي چه به اتاق عمل مي برند؟ در ايران ، تا به يادداشت ورود افرادي غير از تيم جراحي به اين اتاق ممنوع بود و از آنچه كه در دور و اطراف خودش به يادداشت، اين بود كه موقع زايمان خواهر و برادرهاي كوچكترش ، پدر يا كه كشيك بود يا كه ماموريت و مهم‌تر اينكه تمام بچه‌ها در حمام خانه توسط بي‌بي خاتون به دنيا آمده بودند و حضور مردان ، اگر هم موجه بود ، فقط در خارج از محدوده خانه آن هم براي انجام كارهايي مثل آوردن ماما و يا بردن او و از اين جور كارها، ضروري تشخيص داده مي‌شد.ولي اينجا، او را در اتاقكي شيشه‌اي نشانده بودند تا كه شاهدي باشد بر تلاش و رنج همسرش ، زماني كه از پس درد‌هاي حلقوي و فريادهاي مورب ، موجودي خون آلود و گريان را با شباهتي بسيار نزديك به او ، روانه‌ دنيايي مي‌كند كه او نيز آن را از همين نقطه آغاز كرده بود. دنيايي توام با درد و خون كه براي ثبت حضور در آن مي بايد كه به شيون از ته دل فرياد برآورد. و جالب اينكه اين موجود امضاي آوارگي و دربدري او هم بود امضايي جاندار بر اسناد و مدارك و مهاجرت.باز هم تصاوير درهم رفت ، كودكي و دنياي شگفت انگيزش در شيشه مقابل نقش بسته بود و او تصوير پسري خردسال را مي‌ديد كه دفتر كاهي به دست در حال خواندن انشاء ، پاي تخته سياه كلاس ايستاده است و مرتب بالكنت و مكث و يك نگاه به بچه‌ها و يكي ديگر به دفتر سفيد ، با دلهره از روي كاغذ سفيد ، كلمات و جمله‌هاي درهم و گنگ را به عنوان انشاء براي معلم و ديگر شاگردان از بر ولي با تظاهر از روي دفتر مي‌خواند . انشايي كه موضوعش در آن روز آن قدر سخت و نامانوس بود كه حتي يك خط هم نتوانسته بود در مورد آن بر رئي كاغذ بياورد.انشايي با نمره تك.و امروز آرزو مي‌كرد كه اي‌كاش معلمش بود و دو باره انشايي با موضوع راز آفرينش مي‌داد تا كه حرفهاي نانوشته‌ي آن روز را از روي شيشه مقابل خط به خط برايش بخواند، انشايي كه نه از ذهن يك كودك دبستاني بلكه از زاويه ديد مردي نوشته شده باشد كه از پس آوارگيها ، آوار سنتها را پشت سر گذاشته است. داریوش دوله-1380

بیرون کشیدن واژه از کوره

2009-10-31T03:56:00.000-07:00

یکم ---------
های ،
شیر بچه ، مهتر‎ ِ پولاد چنگ ِ آهنین ناخن
رخش را زین کن.
مهدی اخوان ثالث - دفتر شعر ِ "از این اوستا" – شعر "مرد و مرکب" - متن کامل شعر را اینجا بخوانید
دوم ---------
و شيرآهن کوه مردی از اينگونه عاشق
احمد شاملو - ابراهیم در آتش - متن کامل شعر را اینجا بخوانید

ماه / دشت

2009-10-27T09:07:00.000-07:00

گفت راوی : ماه خلوت بود اما دشت می‌تابید
نه خدایا، ماه می‌تابید ، اما دشت خلوت بود - اخوان ثالث

در پاسخ به یادداشت دوست ندیده - نویسنده‌ی عزیز و محترم وبلاگ‎ ِ - آواره بر فراز دریای مه و با ذکر این نکته که تا کنون سعی داشته‌ام که هیج مطلبی را بدون اسم و رسم در وبلاگ نیاورم و در این یک مورد که فراموش کرده‎ام ، تیز بینی آواره‎ی عزیز را در بخش نظرات ارج می‎نهم .
اسم و رسم این قطعه‌ ی اخوان :
دفتر شعر ِ "از این اوستا" – شعر "مرد و مرکب" و کامل آن را در این آدرس(وبلاگ با ما یگانه ‎باش) می‎توانید بخوانید.
در ضمن در کتاب شعر و شناخت اثر دکتر ضیا موحد – انتشارات کتاب مروارید – مقاله‎ی اخوان شاعر حالت‌ها – دکتر موحد نکاتی در باب این شعر نوشته‌اند که خواندنی است.

سانسورستيزي و سانسورزدایی‎های حافظ

2009-10-20T09:35:00.000-07:00

شهریار مندنی پور - روزنامه شرق شماره 83 – یکشنبه 16 آذر 1382 –

درآمد: از زمان كتيبه ها، از آن زمان كه نخستين حرف ها بر سينه سنگ نقر مي شد، تا سخن يكتاي شاه جاودان گردد، سانسور آغاز شده است. همانا همين كه با كتيبه ها، فقط يك روايت، آن هم روايت غالب و حاكم براي مخاطبان و آيندگان حجاري مي شده، دقيقا، پندار و كردار و گفتار سانسور انجام مي گرفته، چراكه سانسور در اصل همين است كه هميشه يك سخن، يك روايت و يك نظر بايد حاكم باشد، كه آن هم سخن و روايت و نظر حاكم بايد باشد... زخم كتيبه ها به سينه كوه ها، از آن زمان تا به حال، همين را مي گويند و به رخ ما مي كشند...

بهره اول: روزي غباري و تلخ، شايد ابري، كند و اندوهگين مي گذرد... مردمان خاموش گرداگرد ميدان ايستاده اند.

صورت ها: صورتك... و صورتك ها به رنگ وحشت، با صداي سكوت، با خطوط تسليم و موافقت... هيچ كسي را جرات اعتراض نيست. هيچ كسي را ياراي آه و مويه هميشگي هم نيست. گوشه اي، ميان جمعيت، دل افگار و دل پژمرده، مردي سر و روي پوشانده، ايستاده. نه دل مي كند كه با خلايق يكي و يكسان شود و نه دل دارد كه از پناه هيكل آنان بيرون بيايد و جدا و به تنهايي، خود نمايان كند... سر مي زنند. باز در ميدان شهر سر مي زنند و اين بار، اميري خوش دل و كم آزار را سر مي زنند. جبار فاتح، فرمان روانه مي كند... جلاد تيغ بالامي برد و فرو مي آورد. فواره خون، داستان ديگري بر نطع مي نويسد. داستاني از هزاران هزار داستان سر زدن ها، كور كردن ها و حبس و خفه كردن هاي تاريخ سرزمين ما... شبانگاهان، حافظ، جگر خسته و افسرده، در كوچه پس كوچه هاي باريك و تاريك شيراز، راه مي سپرد. تصوير، مدام پيش چشمانش تكرار مي شود: سر قطع شده فرو مي افتد: چشمانش به خلايق: ثابت، خيره و بي نور و خلايق ساكت، خيره و بي نور در چشمانش... ديگر از در سراها و پنجره هاي شيراز، آواي شادي و سرور مردمان بيرون نمي زند. خاك مرده وزيده بر شهر و شاعر، دهانش عطر كلمه عشق، دهانش عطر كلمه كلمه، از هر تاريكي كوچه وحشت دارد. هر هشتي و هر سوكي، هر خرابه متروكي، كمين گاه سايه هايي تاريك تر از شب است. راه مي گيرند بر رهگذر، نامش مي پرسند، از كجا آمدنش، چه كار كردنش هايش و به كجا رفتنش... و بند بر گردن و دست مي اندازند و مي برند... حافظ، به خانه محقرش، اگر مايه اي هم مانده باشد بهر روغن چراغ و شمع، شايد شعله اي نيفروزد. تا مگر وقتي كه عسس و محتسب را هم خواب تاراج كند، يا مگر وقتي كه سحر نزديك باشد، اما شعله اي كه او مي افروزد، كسي چه مي داند كه در نور رو به سپيده اش، زيباترين شعرهاي جهان به تولدند؛ شعرهايي كه در كلمات شان، شور حيات و اميد عشق، آوازي خوش سر مي دهند و در سايه كلمات شان، وحشت از جهل و ريا و قه قاه مي كشد.

به اين روزگار، اگرچه زوال زوزه اي بس بلند و سرخوش كشيده، اما اين زمان، آغاز تباهي نبود... پيش از اينها، دوران شكوه و جلال مندي بود. بيش از چند قرن قبل تر، به قرون سوم و سپس چهارم هجري، در سرزمين هاي بي غروب اسلامي، نام شرق فقط طنيني جغرافيايي نداشت، كه نام روشنايي مدنيت هم بود و قله مناره هاي اين مدنيت، مدارس بزرگي بودند كه در شهرهاي باشكوه: قاهره (جامع ازهر) بغداد، نيشابور، مرو، بلخ، هرات، اصفهان... بنا شده بودند و در آنها با تساهل فرزانگي و با شوق دانايي و با آزادي علمي، طلبه هاي خرد زميني و آيه هاي خداوندي، به تحقيق و بحث و درس مشغول بودند. در قدم هاي نخست، انتقال دانش سماعي بود و سپس، خرد آشامان روزگاران، دوران ولعناك جست وجو و طلب دانش و ترجمه آن را ولو از صين (چين)، پشت سر نهادند و به تاليف رسيدند... نفس فارابي و رازي و ابن سينا در حجره ها، زنده و به كام، جاري بود، چنان كه آن تمدن درخشان و مدنيت جلال مند شرقي، به خواب هم، كابوس زوال را نمي ديد، اما از قدوم تركان سلجوقي و سرانجام با غروب خاندان سلجوقي، همراه بر آماسيدن فساد خلفاي بغداد، داستان غم انگيز زوال آغاز شد. گويي مرگ »جلال الدين ملكشاه سلجوقي« و »نظام الملك« خردمند، نماد گسترش و شيوع زوال بود. در اين زمانه، ديگر در حجره هاي مساجد، بيمارستان ها، خانه بزرگان و آن مدارس عظيم، بحث هاي باشكوه خردمندي و علم و تحقيق حقيقت در نمي گرفت. به جاي اينان، جنگ هاي قدرت، نزاع هاي مذهبي بين سني و شيعي و اشعري و معتزلي و اسماعيلي، رياكاري و سالوس و حقارت انسان، شدت گرفت. بازار خشك انديشي »اشعري« رواج يافت... علم از محور حقيقي كه بحث در حقايق اشيا بود، منحرف شد، فكر عالم پست شد و علما به دشمني با يكديگر افتادند و آن مدارس بزرگ تبديل شدند كه مكان بار آوردن دعات و مبلغين مذهبي كه هر يك تحت نظر يك فرقه، افرادي را تربيت كنند كه در فنون جدل و مناظره مقتدر باشند و از عهده اثبات صحت نظر مذهب خود در ميان مدعيان برآيند...« و اين گونه، بزرگان اگر مدرسه اي هم تاسيس مي كردند، به قصد پرورش سلحشوران كلامي بود، تا در جنگ بر عليه فرقه هاي ديگر، پيروزي آورند، يا مردمان را به كشتار و غارت برادران ديني خود تشويق كنند... طبيعي است كه در چنين شرايطي، منش هاي بالقوه ناشايست آدميزادگي، خيلي بيشتر فرصت رويش و ريشه دوانيدن و شاخه زدن مي يابند. ريا عادت مي شود؛ دو رويي لذت بخش و زره مي شود، خبرچيني و آدم فروشي سلاح و پيشه مي شود و حقارت انيس...

و چنين مهلكه اي، هم چنين بود و بود، تا به قرن هشتم و روزگار حافظ...: در كتاب ها، چنان مي نويسند كه انگار به روزگار شاه شيخ ابواسحاق، خلايق همه نيك پندار و نيك كردار و گفتار بوده اند و همه سر خوش و خوشبخت، با مهر با يكديگر مي زيسته اند و شيراز و فارس، سرزميني بوده است بهشتي كه اما با پا نهادن امير مبارزالدين به آن، نوعي وارونگي رخ داده و سالوس و تزوير، ستمكاري و ستم بارگي، يكبارگي رواج يافته است. اين كتب تاريخي، گويي هيچ در نظر نمي آورند كه ممكن نيست كه چنين وارونگي همه گير، در چندين سال رواج بيابد. اينگونه نتيجه گيري ها و نقل ها، چندان عجيب نيست، چراكه پس از گذشت قرن ها قرن تاريخ تلخ و رنج بار بر ما مردمان، اينك دريافته ايم كه تاريخ نگاري در ايران، معمولابا سنت روايت احساسي همراه بوده است... نكته مهم اين است كه روايت حافظ از اين دو دوره و سپس روايت همو از دوره »شاه شجاع«اي نقش بسيار مهمي دارد، در چنين داوري هايي و چنين روايت هايي. منظور من اين نيست كه روزگار محتسبي امير مبارزالديني را تطهير كنم، بل، مي خواهم بگويم كه روزگار شيخ ابواسحاق هم، با وجود زوال و فسادي كه از قرن پنجم به تقريب آغاز شده بود، چندان مسلماني و انسان مداري و عدالت خاص و چشمگيري هم نداشته، مگر كه آن سخت گيري ها، آن ستم هاي به ظاهر دين سالارانه و آن قلم فرهمند آزاري هاي امير مبارزالديني را نداشته و بنابراين، به يمن روايت نوستالژيك حافظ و با تاثير روايت هاي قلمداراني مانند حافظ، خوش نامي نصيبش شده...

پس با اندكي تخيل، تيزهوشي و پرهيز از سطح انگاري احساسي، به كمك همان داده هاي تاريخي، مي توانيم نتيجه گيري كنيم كه ريا و تزوير، انديشه و آزادي ستيزي و بي عدالتي، هم چنان كه در ايران شيوع مي يافته، به روزگار ابواسحاق هم، روند طبيعي صعودي اش را طي مي كرده، البته با استثناهايي و اما در زمانه امير مبارزالدين، دقيقا به سبب آنكه همه نيت ها و اعمال به نام دين و با ظاهر دين صورت مي گرفته، بيشتر به چشم آمده و خشك انديشي و جنون رنج دهي اين امير هم، به سرعتش افزوده و به همين دليل هم هست كه وقتي شاه شجاع، اين پدر جبار را به بند مي كشد، به چشمش ميل مي كشد و مي ميراندش، باز هم شيراز و فارس، آن گلستاني نمي شود كه حافظ از آن به نيكي ياد كند... يعني كه قصه ادامه داشته، اما با نمودهايي كمتر و كمتر آشكارا...

طرفه آن است كه مي بينيم كه روايت حافظ از خوبي هاي دوران ابواسحاقي، بيشتر گرد خوش باشي، بزم آوايي، وظيفه رساني، شعردوستي و از اين قبيل مي چرخد و كمتر از كاهش فقر و جهل، عدالت براي مردم عادي، رفاه عمومي و مبارزه با سرايت ريا و رجالگي سخن مي راند... و اين همه گفته شد، تا در همين ابتداي اين بخش، خاطر نشان بشود كه اگر قرار اين متن بر مطالعه سانسور و سانسورگريزي حافظ است، منظرمان نبايد فقط به زمانه محتسبي امير مبارزالدين محدود شود كه به روزگاران ديگر هم، اگر كمتر، اگر مخفي تر، اگر بي حافظ تر، چنين بوده و بوده...

ـ غروب شرق /... / طلوع غرب...

در همان زمانه كه در اين گوشه جهان، در كوچه پس كوچه هاي باريك و تاريك شيراز، شاعر خرقه پوش، كلمه نوشيده، از بزم شعر و شادنوشي، به سمت خانه اش مي رود، يا به شامگاهان كه غم ماه گرفته بيدار مي شود »در پاي سروهاي به باغ »حاجي قوام« تكيه زده و آواز مي خوانده و زنان خاندان سلطنت و رجال، پشت پرده به صوت خوش حافظ همراه با بلبلان باغ گوش مي داده اند« يعني به قرن هشتم ما هجريان و قرن چهاردهم ميلاديان، »قسطنطنيه« به دست سلطان محمد دوم (1453م.) سقوط كرد و اروپا در آشفتگي و خشونت مي سوخت و خون مي ريخت (جنگ صد ساله فرانسه و انگليس: ظهور ژاندارك...)... و همين گاه كه آن مرد شايد خرد جثه، در پناه خلايق خاموش، بالارفتن تيغ جلاد امير مبارزالدين را نظاره مي كند، تا بذر اندوهي تا مرگ، به دل صاف بي غشش كاشته شود، طاعون در اروپا هم كشتار مي كند و به همين زمان كه اين حافظ تنهاي قرآن خوان، از وحشت تكفير زهدان ريايي، از بيم محتسبي كه او هم ظاهرا قرآن مي خواند ـ اما در كنار نطع سر زدن طعمه ها و تنقلاتش ـ غزل هاي خود را بي نام خود، از خانه بيرون مي راند، در همين زمان كه سپيدي عمر بر موهاي بلند يا تنك حافظ مان مي تراود و او با اندوه، بهاري تازه را، كنار بيدي كنار »ركن آباد« نگاه مي كند و همين وقت كه آب و هواي فارس سفله مي پروراند، رياكار و حق ناگزار گردن مي فرازد، خبرچين و تفرقه انداز، از عسس خانه با كيسه پر برمي گردد و حافظ يا با شانه هاي فرو افتاده، مي گذرد از زير ديوار بلندي كه پنجره اش مرده بر ياد نگاري چشم سياه... در همين زمان ها: ... در اروپا »رنسانس« آغاز شده است...

انگار كه نوعي تقابل ترازويي در كار بوده باشد، كفه آن سو، فراز مي كشد و كفه اين سو، فرو. در آن زمان كه در اروپا روشن گري كلمه و كلام گشايي »اصحاب دايره المعارف« آغاز مي شود، در اين جا، خاموش كردن كلمه، رياكاري كلام، پنهان كردن سخن و پناه بردن به سايه كلمه و كلام بيشتر مي شود. حافظ: حق گويي، ستيز و پرهيز

ـ سانسور ستيزي هاي حافظ:

همواره، با همه آن همه كه قرن ها قرن با سانسور سر و كار داشته ايم سانسور را بسيار ساده، بي مطالعه و خواب آلوده نگاه كرده ايم و همين طورها با آن مخالفت ورزيده ايم، يا به زبان انكار و در عمل تاييدش كرده ايم. تصور عمومي ما از سانسور، معمولاسانسور »محرمعلي خاني« است. مميزي مكانيكي و اداري كه يك قيچي نشانه آن است، اما سانسور ماهيّت، منش، ترفند و شيوه هاي گوناگوني دارد كه كمتر به چشم عادت ساده انگار ما ايراني ها آمده... شايد بتوان به طور كلي براي سانسور، دو منش يا دو چهره را شناسايي كرد:

الف: آشكار / ديواني (محرمعلي خاني) / بوروكراتيك: متغير با جنس و ايدئولوژي حكومت.

ب: پنهاني / ميداني (مردمي) / ديرپا و ناسور.

حافظ با هر دوي اين چهره ها روياروي بوده است. به نشانه يا نماد درگيري حافظ با سانسور، مي توان حكايتي را نقل كرد كه اگرچه در راستي و درستي آن شك هست، اما از آن چه كه به آن روزگاران بر اين مرد رفته، تصويري گويا و حسي عرضه مي كند. به نقل از شيرين سخني و شكرشكني زنده ياد »مهدي اخوان ثالث« در گردآوري تعدادي روايت عاميانه از زندگي حافظ كه به طور كلي بنا بر مضمون غزل هاي او تخيّل، ساخته پرداخته شده اند و دهن به دهان ما ايرانيان نقل دوست گشته اند؛ آورده اند كه: ... به تازگي غزلي از حافظ شهرت يافته بود كه چنين مقطعي داشت: گر مسلماني از اين است كه حافظ دارد آه اگر از پس امروز بود فردايي... شاه شجاع ديد كه رايحه كفر مي شنود. با فقيهان و خوش خدمتان مشورت كرد، ايشان نيز چربش كردند كه: بلي اين بيت حاكي از آن است كه گوينده در قيام قيامت شك دارد و شك در قيامت از مقوله كفر و كافري است، محضري كردند و فتوا نوشتند و كسي را به دنبال حافظ فرستادند... حافظ مضطرب شد و چاره اي جز رفتن نيز نداشت، اما پيش از رفتن به دربار، در سر راه نزد »ابوبكر زين الدين تايبادي« رفت كه از معاريف عرفاي خراسان بود و پس از ويراني خراسان به دست »تيمور« سفر بر حضر گزيده، قصد رفتن به مكه داشت و چندي بود كه موقتا در شيراز منزل گرفته بود... وقتي زين الدين ماجراي فتواي فقيهان را شنيد و اضطراب دوست خود را ديد، گفت غم مدار كه اين مشكلي نيست. هم در راه كه به دربار مي روي، بيتي ديگر به سياق اين غزل بگوي حاكي از اين معني كه ديگري چنان مي گفت و آن را پيش از اين مقطع بيار تا به مقتضاي اين دليل و مقدمه كه »نقل كفر، كفر نيست« از مهلكه نجات يابي. حافظ خوشحال شد و هم چنين كرد. وقتي فقيهان از حافظ اقرار گرفتند كه آن بيت او گفته، فتوا بر خواندند و مجلس منتظر جواب بود. حافظ گفت: »ائمه اين مجلس همه بر حقند و فتواي ايشان نيز بر بنياد تحقيق، قوام مباني اسلام نيز از همين گونه امامان و فتاوي است، اما اين شكسته خاطر مي پرسد كه آيا نقل كفر هم از مقوله كافري است«؟ فتوادهندگان همه اتفاق كردند كه به نقل كفر، كافري نيست، آن گاه حافظ گفت: »آنان كه غزل را به سمع عزيزان رسانده اند، اين بيت پيش از مقطع را نقل نكرده اند كه هم من گفته ام: اين حديثم چه خوش آمد كه سحرگه مي گفت بر در ميكده اي با دف و ني ترسايي گر مسلماني از اين است... الخ«.

و بدين گونه خواجه شيراز از آن مهلكه خطرناك رهايي يافت...

اين مشت نمونه خروار يا اين »تا نباشد چيزكي...« بيانگر تمثيلي زمانه اي است كه سطر سطرها زير ذره بين بدبيني و سكوت طلبي، جست وجو مي شدند، تا بهانه اي به كف آورده شود. چنين جست وجويي، اگرچه ديوان و دستك و مامور معذوري نداشت، اما در زمره سانسور ديواني دولتي قرار مي گيرد، از آن رو كه سخن چيني اش به دستگاه حاكم نقل مي شد، تا مقاصد حاكم شهر برآورده شود و حاصلش هم لابد بگير و ببند و حبس و بسا كه اعدام بوده، از آنگونه كه بر »حلاج« و »عين القضات« رفته...

اما حافظي كه شايد در تهديد، تيغ غضب محتسبي هم مماس گردنش كشيده بودند و حافظي كه حافظ كلام بود، خاموشي كلام حق نمي توانست، پس رندي جان رندش را به كمك گرفت، تا حق زيبايي كلام انسان را به جا بياورد و سخن حق و عشق و آزادي بگويد، طوري كه انگار نگفته باشد و سخن از ستمكاري و ستم طلبي بگويد طوري كه انگار نگفته باشد...

نیاز

2009-10-16T11:35:00.000-07:00

به بهانه راه اندازی وبلاگ نیاز

تقدیم به یدالله سلیمانی

شمس تبریزی :«اگر از جسم بگذری و به جان رسی
به حادثی رسیده باشی،
چون ، چنین بارگاهی است ،
اکنون او بی نیاز است.
تو "نیاز" ببر
که بی نیاز؛ "نیاز" دوست دارد».

دیوان

2009-10-15T08:40:00.001-07:00

در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برای دانلود و شنیدن نمونه‌ای از کارهای سعداله نصیری

این قطعه را نیز از کارهای عارف ساق و احمد کایا بشنوید و ببینید:

نه ، نپرس

2009-10-11T10:53:00.000-07:00

كسي پرسيد از دوري
از غم
از فراق ؟

- غم هجران نكشيده‌
به انتظار ننشسته‌
حتي !
به «هيچ آباد» دل نبسته‌‌ام
پرسشگر روزان تنهايي

كسي گفت :‌ «اگر به دست من افتد فراق را بكشم »

- روز ، روزمبادا ست
هيچت غم مباد و هرچه بادا باد
دشنه‌ات را
پرسشگر روزان تنهايي

آري ، آري هيچت غم مباد
كه من
دل به هيچ «مَبادي» نبسته‌ام
كه من
دل به آداب هيچ «مَبادي» ندارم

پرسيد
كسي گفت :«به صحرا شدم ، عشق باريده بود» ؟

- خر لنگ عشق ،
هم آخر به گل نشست
پرسشگر روزان تنهايي

دشنه‌ات را
دستان « خضر فرخ پي » كجاست
آخر
«آب حيوان»اين نگون بخت هم تيره شد
هيچت مباد و نپرس
از دوري
از غم
از فراق
كه خواهمت گفت
غم هجران نكشيده
و غم عشق نخواهم خورد
پرسشگر روزان تنهايي

كسي گفت : « درون شهر بوي كباب مي‌آيد»

- كس اما نگفت درون كوچه‌ خم‌هاي آتشناك اين
شهرستان دود اندود
بار داغ ، مي‌نهند بر گرده‌ي آدم‌هاش

پرسشگر روزان تنهايي

اين خر لنگ نگون بختِ بخت هم
تلف شد
دشنه ات را

پرسشگر روزان تنهايي

آري ، آري هيچت غم مباد
و
نه ،
ازغم
ازهجران
از فراق
هيچ نپرس

داريوش دوله – 25/02/83
21/09/83

لمس هاشور

2009-10-10T10:36:00.000-07:00

باز خنده بر لب ، بر لب ايوان نشسته‌اي ، آن گاه كه با طنين كلام و برق چشمانت گوي لغزان دلم را به سحر خويش آورده‌اي
گيسوان رقصانت،دست در شانه باد نهاده ، پيچان و سركش ، اين ذهن خزان زده را در هذيان آلوده روزي از روزهاي پس پشت ، با تمام خروش و گزش ، به شلاق مي‌كشاند و مي‌داني كه چشم – اين دو طفل لرزان بي‌رمق – را ياراي آن نيست كه اين همه خراش بر روح و آن همه سرزنش عريان را كه از ديدگان شرر بارت فرومي‌ريزند، در حفره خانه‌ي تنگ خود به ثبت رساند
چونان جوجه‌اي زرد و نحيف پنداشتي‌ام، سرگردان و لرزان بر دوپا در تقلا، و تو را چه لذتي است ، از رنجي بدوي
آري ! دوباره بازگشته‌ام و ميوه‌هاي خوش خيالي‌ام را از سبد خالي چشمانت برمي‌چينم ، گفته بودي كه ، در دوباره آمدنم فزون تر از آنچه كه توان خواهم داشت ، رنج در پس نرده هاي ايوان برجاي خواهي نهاد
و اينك من اينجايم ، بازگشته‌ از راهي دراز ، ايوان هست و خنده‌اي نيست ، زاغك پير هنوز در ته باغ بر گرده‌ي درخت گردو سوار است و چشمان خود را از ايوان بر‌نمي‌گيرد و صد حيف كه هنوز هم از تيررس سنگهايم دورتر نشته است
تو هستي و سماجتت در مهر ورزيدن به آن سياه بد منقار و همان اصرار قديمي بر هم رنگ دانستن چشمانم با آن پرهاي بد تركيب
تو هستي و اما تو نيستي ، سبزي چشمانت در چمنزار موج مي زند ، و از نفس هاي لذت است كه ريه‌هاي خاك پر و خالي مي‌شود ، و بي گمان اين هرم تن توست كه به دل خاك ديميده مي‌گردد . اين دشت است كه دستان تو را بر زير سر نهاده ، در آرامش صبحگاهان چشم در چشم خورشيد ، زمزمه مي‌كند ترنم رويش را
باد مي وزد ، ايوان پيداست ، نرده ها فضاي بين دوست داشتن و تنفر را هاشور زده اند و صداي گيسواني پريشان از پشت پرچين در ذهن تبدار باغ مي‌پيچد
نفس در نفس با باد خود را به كوچ چلچله‌ها مي‌سپارم ، دوباره دور خواهم شد تا انحناي ادارك زمين ، غرق خواهم شد ، در نفس‌هاي چكاوك و اوج خواهم گرفت تا نجواي علف ، همه‌ اجزاي تنم را خواهم انباشت از بوي شب ، بوي پرچين ، از نفس‌هاي اقاقي ، شايد كه احساس از پس ايوان به شوق ديدن جدال جوجه‌اي زرد و نحيف با پوسته اي آهكين ، پله‌ها را پشت سر گذارده و تا آستان باغچه ، گامي كوچك از سر مهر فراز دارد
تو نيستي اما خوب مي‌دانم كه از آنچه برجاي نهاده‌اي ، تصوير و تصوري را با خود برده‌اي ، ولي از آنچه كه روي خواهد داد ، شايد كه آگاه شوي و بايد بداني كه پايان اين حكايت را نه كه تو ، كه من رقم خواهد زد و اين آن چيزي است كه اين جان مشوش را دوباره به پاي آن ايوان تكرار و خنده هايش كشانده است

داریوش دوله - 20/آذر/ 1380 - طبع آزمایی بود براساس کارهای نادر ابراهیمی

چهار جریان فکری

2009-10-06T22:47:00.000-07:00

اگر به خراسان در نیمه قرن سوم بنگریم ، چند جریان روحی اصیل و دوران ساز را در کنار هم می‎بینیم....

1)مذهب کرامیه (به پیشوائی محمد بن کرام ، متوفی 255)

2)مذهب ملامتیه (به پیشوائی حمدون قصار ، متوفی 271)

3)مذهب صوفیه ( به نمایندگی تمام عیار بایزید بسطامی ، متوفی 261)

4)مذهب اهل فتوت (به سرکردگی نوح عیار نیشابوری ، نیمه دوم قرن سوم) -

از کتاب :قلندریه در تاریخ – نویسنده: محمدرضا شفیعی کدکنی

جنبش قلندریه

2009-10-05T10:43:00.000-07:00

جنبش قلندریه ... یک جنبش چند ساحتی است. با یک نگاه منشوری می‌توان در آن رنگهای بیشماری دید: از مزدک گرایی و آیین‌های ایرانی کهن گرفته تا راه و رسم جوانمردی و عیاری و فتوت ، تا عناصری از آیین خرم دینان تا اندیشه‎هایی از گنوستیسیسم و عرفان اسلامی در صورت مکتب ملامتیان ِ نیشابور تا گرایشهای قرمطیانه و شیعی و حروفی و اهل حق – تصویری متناقض از مردمی که از یک سوی با ثروت‎های بزرگ و تعدد زوجات و نظام برده‎داری و قتل نفس و تباه کردن طبیعت و آلودن محیط زیست مخالف‎اند و از سوی دیگر ، و در دورانی دیگر ، جز دریوزه و گدایی کاری ازیشان دیده نمی‎شود.
از کتاب : قلندریه در تاریخ – نویسنده: محمدرضا شفیعی کدکنی – انتشارات سخن – چاپ اول 1386 –– تیراژ 5500 نسخه

بورخس، کتاب و کتابخانه

2009-10-03T08:52:00.000-07:00

... گمان می‎کنم امرسون جایی نوشته است که کتابخانه یک جور غار جادویی است ، پر از آدمهای مرده و آن آدمهای مرده ، وقتی صفحات آن‎ها را باز کنید ، می‎توانند دوباره متولد شوند.می‎توانند به زندگی برگردانده شوند.
... میل دارم چیزی هم درباره افلاطون بگویم. به خاطر می‌آورم که برناردشاو گفته است که افلاطون نمایشنامه نویسی بود سقراط را اختراع کرد، همچنانکه چهار نفری که انجیل را نوشتند، نمایشنامه نویسانی بودند که مسیح را اختراع کردند. این حرف شاید مبالغه باشد، اما واقعیتی مسلم در آن هست.
... از یکی از آباء کلیسا گفته دیگری نقل شده است . گفته است : دادن کتاب به دست آدم جاهل به همان اندازه خطرناک است که دادن شمشیر به دست کودکان.... سنکا در یکی از نامه‎های متعددش با کتابخانه‎های بزرگ مخالفت کرد و خیلی بعد از آن ، شوپنهاور نوشت که بسیاری از مردم خریدن کتاب را با خریدن مندرجات آن ، اشتباه می‎گیرند.
بعضی وقت ها که به کتاب‎هایی که در خانه دارم نگاه می‎کنم ، به نظرم می‎رسد که عمرم کفاف خواندن آن‎ها را نمی‎دهد، با وجود این نمی‎توانم در برابر وسوسه خریدن کتاب‌های تازه مقاومت کنم.هرگاه به کتاب فروشی می‎روم و کتابی در مورد یکی از موضوع‎های ذوقی‌ام – مثلا شعر انگلیسی باستان یا اسکاندیناوی باستان – می‌بینم، به خودم می‎گویم : "حیف که نمی‎توانم این کتاب را بخرم چون یک نسخه‎اش را الان در خانه دارم."

از کتاب : این هنر شعر – نویسنده: خورخه لوییس بورخس – ترجمه میمنت میرصادقی و هما متین رزم– انتشارات نیلوفر – چاپ اول بهار 1381–– تیراژ 2200 نسخه

برای خواندن مطلبی پیرامون بورخس به اینجاها سر بزنید.
بورخس در ویکی پدیا
هویت بورخس
بورخس و تـﺄثير آن بر ادبيات داستاني معاصر ايران
خورخه لوئیس بورخس ,اسطوره‌ی بی مرزی ادبیات
دانلود کنید "یک روز از زندگی خورخه لوئیس بورخس"

ولایت نیست این زندان و چاهست

2009-09-26T02:02:00.000-07:00

مدارا کن که خوی چرخ تند است/

به همت رو که پای عمر کندست/

هوا مسموم شد با گرد می‎ساز/

دوا معدوم شد با درد می‏ساز/

به وقت زندگی رنجور حالیم/

که با گرگان وحشی در جوالیم/

به وقت مرگ با صد درد و حرمان/

ز گرگان رفت باید سوی کرمان/

ولایت بین که ما را کوچگاهست/

ولایت نیست این زندان و چاهست/

نظامی-خسروشیرین از کتاب" اندیشه‎های نظامی گنجه‏ای" - دکتر بهروز ثروتیان-انتشارات آیدین چاپ اول-1376

لوریس چکناواریان - سمفونی خسرو و شیرین را بشنوید

«خورنق» و روایت رنج انسان :: پیرایه یغمایی مطلبی خواندنی در ارتباط با نظامی

میراث جنگی

2009-09-16T09:15:00.000-07:00

عکاس: ؟ - سایت یا وبلاگ:؟

یک بار دیگر نظام رجب زاده و عهدکم پیمونکم

2009-09-12T12:11:00.000-07:00

پیش از این در این پست متن ترانه‎ای بسیار زیبا و فولکلور از موسیقی لری را قرارداده بودم و این بار آن را با صدای نظام رجب زاده بشنوید

راک

2009-09-06T05:33:00.000-07:00

1- راک : گوسفند جنگی ، قوچ .
2- راک : کاسه آبخوری ، کاسه چوبی .
3- راک : رشته سوزن ، نخ .
4- راک : آوازیست ایرانی. یکی از تغییر مقامات ماهور انتقال به آواز راک است. نوت شاهد عراق و راک با تنیک ماهور یکی است ، و تفاوت در این است که در عراق درجه سوم ماهور نیم پرده پایین میآید و سوم گام ماهور کوچک می‌شود ، ولی در راک علاوه بر این تغییر ، درجه ششم ماهور هم یک ربع پرده پایین می‌رود. راک عبداله - گوشه‎ای از ماهور و گوشه ای از راست پنجگاه. راک هندی – گوشه‎ای از ماهور.

از کتاب : فرهنگ فارسی– نویسنده: دکتر محمد معین – انتشارات امیر کبیر – چاپ دوازدهم 1377–– تیراژ 6000 نسخه

چند خطی درباره سپهسالار

2009-09-03T03:09:00.000-07:00

ص 273 - از مطالبی که در زمان سپهسالار رواج پیدا کرد موضوع "آزادی" بود که همه روشنفکران درباره لزوم آن صحبت می‎کردند. مخاف بزرگ کلمه "آزادی" ، حاج ملاعلی کنی بود.

فریدون آدمیت می‎نویسد: "شرحی که حاج ملاعلی کنی ضمن بدگویی از سپهسالار درباره «کلمه قبیحه آزادی» نوشته عکس العمل مخالفین را روشن می‎کند".
حاج ملاعلی کنی می‎نویسد: "کلمه قبیحه آزادی ... به ظاهر خیلی خوش نماست و خوب و در باطل سراپا نقص است و عیوب. این مسئله برخلاف جمیع احکام رُسُل و اوصیا و جمیع سلاطین عظام و حکام والامقام است. ..."

از کتاب : شیعه در تاریخ ایران نویسنده: دکتر سیدرضا نیازمند – حکایت قلم نوین – چاپ اول زمستان 1383 –– تیراژ 3300 نسخه

برای خواندن بیشتر :
میرزا حسین خان سپهسالار و بهارستان
صدراعظمی از گونه‎ای دیگر
عکسهای تاریخی
روایتی در مورد قرارداد رویتر
مطلب بیشتری از این کتاب بخوانید

در باب نوسازی، پيش از مشروطه مطلبی بسیار خوب و خواندی

چند خطی درباره سیدجمال‌الدین ، میرزا ملکم خان

2009-09-03T02:56:00.000-07:00

ص 268 - سید جمال‎الدین و میرزا ملکم خان هر دو از "رفرم" صحبت می‎کردند و هر دو به تقلید از تمدن اروپایی ، ولی با دو اجرای متفاوت اعتقاد داشتند. سیدجمال‎الدین امید و تکیه‎ای به علمای شیعه نداشت بلکه تکیه او به "قرآن" بود و می‎گفت: "مسلمانان روزی باید مثل مسیحیان خود را از قیود مذهبی (رسوماتی که علمای دین مقرر می‎کنند) برهانند.
میرزا ملکم خان گرچه در "دفتر قانون" که خود نوشته است، پیشنها می‌کند که علما و حوزه‎های علمیه باید تحت کنترل وزارت علوم باشند، ولی در عین حال ، بر خلاف سید جمال‎الدین اسد آبادی ، همکاری علما را در رفرم کشور لازم می‌دانست و می‎گفت : "باید از دانش علما در رفورم سیستم قضایی استفاده کرد". ملکم در نطقی که در لندن در مورد تمدن ایران کرد ... می‎گوید: "ما مشاهده کرده‎ایم که افکار و عقایدی که از طرف شما(اروپاییان) به ایران می‎آید، به هیچ وجه مورد قبول واقع نمی‎شود، ولی اگر ثابت شود که همان افکار و عقاید ریشه اسلامی دارند با شعف بسیار همه آن را می‎پذیرند..."

از کتاب : شیعه در تاریخ ایران نویسنده: دکتر سیدرضا نیازمند – حکایت قلم نوین – چاپ اول زمستان 1383 –– تیراژ 3300 نسخه
مطلب بیشتری از این کتاب بخوانید
برای خواندن بیشتر :
میرزا حسین خان سپهسالار و بهارستان
صدراعظمی از گونه‎ای دیگر
عکسهای تاریخی
روایتی در مورد قرارداد رویتر

چند خطی درباره امیرکبیر

2009-09-03T02:49:00.000-07:00

ص 259 – امیرکبیر به هیچ وجه اجازه نمی‌داد علما در کار دولت دخالت کنند. ... در زمان امیرکبیر ، میرزا باقر مجتهد ، میرزا علی اصغر شیخ الاسلام و پسرش میرزا ابوالقاسم در تبریز مزاحم کار حاکم تبریز شده بودند . امیر کبیر "سلیمان خان افشار" را به تبریز فرستاد تا آنها را دستگیر و به تهران بیاورد. این سه نفر تا آخر صدرات امیر در تهران نگهداری شدند . تا آن روز هرگز هیچ سلطان و یا صدر اعظمی با یک مجتهد چنین کاری نکرده بود.
ص 260 - در زمان امیرکبیر ، علما تقاضا کردند مشروب خواری و مشروب فروشی ممنوع گردد ، ولی امیر فقط موافقت کرد کسی که در ملا عام مست باشد تنبیه گردد. در دستگاه دادگستری امیر هم "گناهان مربوط به شریعت" کمتر از "گناهان مربوط به تخطی از دستورات دولتی" جریمه داشت.

از کتاب : شیعه در تاریخ ایران نویسنده: دکتر سیدرضا نیازمند – حکایت قلم نوین – چاپ اول زمستان 1383 –– تیراژ 3300 نسخه

مطلب بیشتری از این کتاب بخوانید

برای خواندن بیشتر :
میرزا حسین خان سپهسالار و بهارستان
صدراعظمی از گونه‎ای دیگر
عکسهای تاریخی
روایتی در مورد قرارداد رویتر

ناواستواردوم حبیب سلگی کهریزی

2009-08-31T10:40:00.001-07:00

آرامگاه سرباز شجاع وطن شهید ناو استواردوم حبیب سلگی کهریزی، 23 ساله، که در آذر ماه، سال 1350 خورشیدی، در جریان بازپس گیری و آزاد سازی جزایر سه گانه، در جزیره ابوموسی به شهادت رسید.مکان: شهرری. شاه عبدالعظیم.
با تشکر از مهندس سپهری عزیز به خاطر ارسال عکس